TÜBİTAK Kamu Yapay Zeka Ekosistemi 2026 Çağrısı: KOBİ'ler ve Mali Müşavirler İçin Detaylı Rehber
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), ülkemizin yapay zeka ekosistemini güçlendirme ve kamu kurumlarının dijital dönüşümüne katkı sağlama hedefiyle önemli bir adım attı. "Kamu Yapay Zeka Ekosistemi 2026 Çağrısı" kapsamında, 6 kamu kurumunun yapay zeka ihtiyaçlarına yönelik proje başvuruları alınmaya başlandı. Bu rehber makale, KOBİ'ler ve mali müşavirler için çağrının detaylarını, başvuru koşullarını ve sürecini aydınlatmayı amaçlamaktadır.
Ne Açıklandı?
TÜBİTAK tarafından 12 Haziran 2026 tarihinde yapılan duyuru ile "Kamu Yapay Zeka Ekosistemi 2026 Çağrısı"nın son aşamasına geçildiği bildirildi. Çağrı, 2 Mart 2026 tarihinde açılmış olup, üç aşamalı olarak planlanmıştır. İlk aşamada ihtiyaç sahibi kamu kurumlarından başvurular alınmış, ikinci aşamada ise belirlenen başvurular için teknik ister dokümanları hazırlanmıştır. Son aşamada ise, bu teknik isterlere uygun şekilde geliştirilecek yapay zeka tabanlı çözümler için proje başvuruları kabul edilmeye başlanmıştır.
Bu çağrı, T.C. Anayasa Mahkemesi, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, T.C. Gelir İdaresi Başkanlığı ve T.C. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu gibi önemli kamu kuruluşlarının yapay zeka ihtiyaçlarına odaklanmaktadır. Bu kurumların detaylı ihtiyaçları ve teknik ister dokümanları, TÜBİTAK'ın ilgili internet adresinde "1007 Çağrıları" bölümünde yayınlanmıştır.
Programın Kapsamı
TÜBİTAK 1007 – Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme Programı kapsamında yürütülen bu çağrının temel amacı, kamu kurum ve kuruluşlarının yapay zeka temelli çözüm ihtiyaçlarını belirlemek, bu ihtiyaçlara yönelik Ar-Ge projeleri geliştirilmesine destek olmak ve Türkiye'deki yapay zeka ekosistemini güçlendirmektir. Program, kamu, akademi ve özel sektör iş birliğiyle yapay zeka çözümlerinin geliştirilmesini teşvik etmektedir.
Çağrı kapsamında desteklenen öncelikli alanlar genellikle Akıllı Üretim Sistemleri, Akıllı Tarım, Gıda ve Hayvancılık, Finans Teknolojileri, İklim Değişikliği ve Sürdürülebilirlik ile Akıllı Eğitim Teknolojileri gibi temaları içermektedir. Bu özel çağrıda ise belirtilen 6 kamu kurumunun spesifik ihtiyaçları doğrultusunda projeler geliştirilmesi beklenmektedir.
Kimler Başvurabilir?
Bu çağrıya, yapay zeka tabanlı çözümler geliştirebilecek KOBİ'ler ve diğer kuruluşlar teknoloji sağlayıcı olarak başvurabilirler. Başvurular konsorsiyum yapısında yapılmakta olup, bir Müşteri Kuruluş (ihtiyaç sahibi kamu kurumu), teknoloji sağlayıcı olarak en az bir KOBİ statüsündeki şirket, bu konuda tecrübeli en az bir üniversite araştırma laboratuvarı/merkezi ya da kamu araştırma merkezi/enstitüsü ve TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü ile ortak başvuru yapılması hedeflenmektedir. Proje Yöneticisi Kuruluş (PYÖK) özel sektör veya kamu Ar-Ge birimleri olabilir. Konsorsiyum kurulmadan yapılan başvurular değerlendirmeye alınmamaktadır.
Önemli bir not olarak, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamında ilişkili kişi sayılan kuruluşlar, aynı projede Müşteri Kuruluş ve Teknoloji Sağlayıcı Kuruluş olarak yer alamazlar.
Destek Tutarı ve Oranları
TÜBİTAK Kamu Yapay Zeka Ekosistemi 2026 Çağrısı kapsamında belirlenen toplam çağrı bütçesi 15.000.000 TL'dir. Destek oranları ve kapsamı, kuruluş tipine göre farklılık göstermektedir:
- Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri, Özel Bütçeli İdareler, Vakıf Üniversiteleri, Eğitim ve Araştırma Hastaneleri, Kamu Araştırma Merkez ve Enstitüleri: %100 destek oranı.
- Müşteri Kuruluş KOBİ ise: Kabul edilen harcama tutarının %10'unu kendisi karşılar, geri kalan %90'ı TÜBİTAK hibe olarak destekler.
- Müşteri Kuruluş Büyük Ölçekli ise: Kabul edilen harcama tutarının %20'sini kendisi karşılar, geri kalan %80'i TÜBİTAK hibe olarak destekler.
Desteklenen gider kalemleri genellikle teknoloji sağlayıcı kuruluşlar için personel giderleri, bursiyer giderleri, seyahat giderleri, danışmanlık ve hizmet alımı giderleri, alet, teçhizat, yazılım ve yayın alımları ile malzeme ve sarf giderlerini kapsamaktadır. Ayrıca, mikro KOBİ'ler için %20 oranında genel gider desteği de sağlanmaktadır. Azami destek süresi 24 aydır.
Başvuru Süreci ve Son Tarih
Başvurular, TÜBİTAK ARDEB Proje Başvuru Sistemi üzerinden çevrim içi olarak yapılacaktır. Başvuru sürecinde dikkat edilmesi gereken önemli tarihler şunlardır:
- Çevrim İçi Başvurunun Tamamlanması İçin Son Tarih: 6 Ağustos 2026, saat 23.59 (TSİ).
- Çevrim İçi Başvurusu Tamamlanmış Projelerin Elektronik İmza İşlemleri İçin Son Tarih: 11 Ağustos 2026, saat 23.59 (TSİ).
Proje başvurusu yapacak konsorsiyumun, TÜBİTAK BİLGEM Yapay Zeka Enstitüsü (YZE) ile sözleşme öncesi bir iş birliği protokolü imzalaması gerekmektedir. Bu protokolün imzalanacağına dair taahhüdün proje önerisi ekinde sunulması önemlidir.
Detaylı bilgi ve teknik isterler için Resmi duyuru metnini ve TÜBİTAK'ın ilgili internet adresindeki "1007 Çağrıları" bölümünü kontrol etmeniz tavsiye edilir.
Mali Müşavirler İçin Notlar
Mali müşavirler için bu çağrı, KOBİ müvekkillerine yeni bir büyüme ve Ar-Ge fırsatı sunmaktadır. Sürecin karmaşıklığı ve konsorsiyum yapısının gerekliliği göz önüne alındığında, mali müşavirlerin aşağıdaki noktalara özellikle dikkat etmesi faydalı olacaktır:
- Konsorsiyum Yapısı: Başvuru için zorunlu olan konsorsiyum yapısının doğru ve mevzuata uygun şekilde oluşturulduğundan emin olunmalıdır. Müşteri kuruluş, teknoloji sağlayıcı KOBİ, üniversite/araştırma merkezi ve TÜBİTAK YZE arasındaki ilişkiler netleştirilmelidir.
- Teknik İsterlerin Analizi: Kamu kurumlarının belirlediği teknik isterler, projenin başarısı için kritik öneme sahiptir. Mali müşavirler, müvekkillerinin bu isterlere ne ölçüde uyum sağlayabileceğini değerlendirmelerine yardımcı olmalı ve proje ekibinin teknik isterleri tam olarak anladığından emin olmalıdır.
- Bütçe Planlaması ve Gider Kalemleri: Desteklenen gider kalemleri ve oranları doğrultusunda detaylı bir bütçe planlaması yapılmalıdır. Özellikle mikro KOBİ'ler için sağlanan %20 genel gider desteği gibi ek avantajlar göz önünde bulundurulmalıdır.
- Başvuru ve İmza Süreçleri: Çevrim içi başvuru ve elektronik imza süreçlerinin son tarihlerine titizlikle uyulması gerekmektedir. Süreçlerin zamanında ve eksiksiz tamamlanması, başvurunun geçerliliği açısından hayati öneme sahiptir.
- Yasal ve Etik Uygunluk: Proje önerilerinin hazırlanmasında TÜBİTAK'ın "Destek Süreçlerinde Üretken Yapay Zekanın (ÜYZ) Sorumlu ve Güvenilir Kullanımı Rehberi" gibi etik kurallara uyulması önemlidir. Gizli verilerin ÜYZ araçlarına girilmemesi ve ÜYZ kullanımının şeffaf bir şekilde beyan edilmesi gerekmektedir.
- Diğer Teşvikler: Müvekkillerin faydalanabileceği güncel teşvik duyuruları hakkında da bilgi sahibi olunmalı ve bu çağrının diğer destek programlarıyla entegrasyonu değerlendirilmelidir.
Sonuç
TÜBİTAK Kamu Yapay Zeka Ekosistemi 2026 Çağrısı, Türkiye'nin yapay zeka alanındaki yetkinliğini artırmak ve kamu hizmetlerinde yenilikçi çözümler sunmak adına büyük bir fırsattır. KOBİ'ler için Ar-Ge kapasitelerini geliştirme, kamu sektörüyle iş birliği yapma ve yeni pazarlara açılma potansiyeli taşımaktadır. Mali müşavirlerin, müvekkillerini bu süreçte doğru yönlendirmesi, başvuru süreçlerinin eksiksiz ve zamanında tamamlanmasını sağlaması, projenin başarıya ulaşmasında kilit rol oynayacaktır. Bu çağrı, Türkiye'nin dijital dönüşüm hedeflerine ulaşmasında önemli bir kilometre taşı olacaktır.