TÜBİTAK IRA-SME 38. Çağrısı: KOBİ'ler İçin Uluslararası Ar-Ge ve İnovasyon Rehberi
Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler (KOBİ) için uluslararası iş birliklerinin kapılarını aralayan TÜBİTAK IRA-SME (International Research Activities by Small and Medium-sized Enterprises) Ağı'nın 38. çağrısı başvuruya açıldı. Bu çağrı, KOBİ'lerin küresel rekabet güçlerini artırmalarına ve teknolojik bilgi birikimlerini geliştirmelerine olanak tanıyan önemli bir fırsat sunmaktadır. Bu rehber makale, KOBİ'ler ve mali müşavirler için çağrının detaylarını, başvuru süreçlerini ve dikkat edilmesi gereken noktaları aydınlatmayı amaçlamaktadır.
Ne Açıklandı?
TÜBİTAK tarafından 12 Haziran 2026 tarihinde yapılan duyuru ile IRA-SME Ağı'nın 38. çağrısının başladığı ilan edilmiştir. Bu çağrı, KOBİ'lerin uluslararası araştırma, geliştirme ve yenilik projelerine katılımını teşvik etmektedir. Çağrı kapsamında, Almanya, Avusturya, Belçika (Flaman ve Valon bölgeleri), Brezilya, Çekya ve Lüksemburg'da yer alan KOBİ'ler ile ikili ve çok taraflı iş birliği projeleri desteklenecektir.
Bu çağrı ile KOBİ'lerin uluslararası düzeyde Ar-Ge ve inovasyon projeleri geliştirmesi, yeni ürün, süreç veya teknik hizmetler ortaya koyması ve prototip seviyesine kadar teknik/deneysel geliştirme çalışmaları yapması hedeflenmektedir.
Programın Kapsamı
IRA-SME programı, KOBİ'lerin inovasyon kapasitelerini artırmaya yönelik uluslararası araştırma projelerini destekleyen, kendi kendini idame eden bir uluslararası ağdır. Ağın temel amacı, KOBİ'lere uluslararası yenilik projeleri aracılığıyla teknolojik know-how kazandırmak, gerekli iş birliği ağlarında yer almalarını sağlamak ve küresel rekabet edebilirliklerini geliştirmektir.
38. çağrıya katılan ülkeler/bölgeler şunlardır: Almanya, Avusturya, Belçika (Flaman ve Valon Bölgeleri), Brezilya, Çekya, Lüksemburg ve Türkiye. Projeler, uluslararası teknoloji düzeyini aşan yeni ürünlerin, süreçlerin veya teknik hizmetlerin geliştirilmesini, prototip seviyesine kadar teknik/deneysel geliştirme çalışmalarını ve her bir ortak için önemli teknik riskler içeren Ar-Ge faaliyetlerini içermelidir.
Kimler Başvurabilir?
IRA-SME 38. çağrısına Türkiye'den başvuracak kuruluşlar için belirli kriterler bulunmaktadır:
- Yürütücü Kuruluşlar: Türkiye'de yerleşik KOBİ'ler yürütücü kuruluş olarak başvurabilir.
- Ortaklık Yapısı: Çağrıya ülkemizden yapılacak başvurularda sanayi-akademi iş birliği önerilmekle birlikte, çağrı ortağı en az 2 ülkenin yer aldığı KOBİ-KOBİ iş birliği projeleri de desteklenebilecektir. Uluslararası konsorsiyum, çağrıya katılan en az iki farklı ülkeden en az birer KOBİ içermelidir.
- Araştırma ve Teknoloji Geliştirme Kuruluşları (ATGK): Yükseköğretim kurumları, kamu kurumları ve büyük ölçekli şirketler, en az bir KOBİ'nin yürütücü olduğu bir ortaklık kurarak projelerde yer alabilirler. Türkiye'den yapılacak başvurularda ATGK'ların katılımı güçlü bir şekilde tavsiye edilmekte ve tercih edilmektedir.
- Uygun Olmayan Kuruluşlar: Vakıflar, dernekler, kooperatifler ve şahıs şirketleri bu çağrı kapsamında uygun değildir.
Destek Tutarı ve Oranları
IRA-SME 38. çağrısı kapsamında Türkiye'den başvuracak projeler, TÜBİTAK'ın 1071 Programı (Uluslararası Ar-Ge İş Birlikleri Destekleme Programı) kurallarına tabi olacaktır. Destek tutarları ve oranları aşağıdaki gibidir:
Proje Süresi ve Bütçe Limitleri
- Proje Süresi: En fazla 36 ay (3 yıl) olabilir.
- Proje Başına Azami Destek: Kurum Hissesi ve Proje Teşvik İkramiyesi (PTİ) hariç, proje başına 325.000 Avro'yu aşamaz.
- Yürütücü Kuruluş Başına Limit:
- Yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri ve kamu kurum ve kuruluşları için 100.000 Avro.
- Özel kuruluşlar (KOBİ'ler ve büyük ölçekli şirketler) için 325.000 Avro.
Destek Oranları (Türkiye Ortakları İçin)
TÜBİTAK tarafından sağlanan destek oranları, kuruluş türüne göre değişiklik göstermektedir:
| Kuruluş Türü | Destek Oranı (Toplam Maliyet Üzerinden) |
|---|---|
| Araştırma ve Teknoloji Geliştirme Kuruluşları (ATGK) | %100'e kadar |
| Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler (KOBİ) | %75'e kadar |
| Büyük Ölçekli İşletmeler | %60'a kadar |
Proje teşvik ikramiyesi ve genel giderler (overhead) ATGK'lar için ayrıca ödenmektedir.
Uygun Maliyet Kalemleri
Desteklenebilecek uygun maliyetler arasında ekipman, sarf malzemeleri, personel maliyetleri, seyahat giderleri, danışmanlık ve hizmet alımı yer almaktadır.
Başvuru Süreci ve Son Tarih
IRA-SME 38. çağrısı için başvuru süreci hem uluslararası hem de ulusal düzeyde yürütülmektedir. Başvuru takvimi aşağıdaki gibidir:
| Başvuru Türü | Son Başvuru Tarihi |
|---|---|
| Uluslararası Başvuru | 30 Eylül 2026 |
| Ulusal Başvuru (TÜBİTAK Proje Başvuru Sistemi Üzerinden) | 7 Ekim 2026 (23:59, TSİ) |
| E-imza Son Tarihi | 14 Ekim 2026 (23:59, TSİ) |
Başvuru Adımları
- Uluslararası Başvuru Formu: Proje konsorsiyumu tarafından İngilizce doldurulmuş IraSME başvuru formu (konsorsiyum anlaşması taslağı ve Gantt şeması ile birlikte) [email protected] adresine e-posta yoluyla gönderilmelidir. Formu temin etmek için [email protected] adresine boş bir e-posta gönderebilirsiniz.
- Ulusal Başvuru: Türkiye'den yapılacak başvurular, TÜBİTAK Proje Başvuru Sistemi (PBS) üzerinden gerçekleştirilmelidir. Ulusal başvuru kurallarına ilişkin detaylı bilgilere TÜBİTAK'ın resmi duyurusundan ulaşılabilir.
- Bilgi Günü: Çağrı hakkında detaylı bilgi almak ve sorularınızı yöneltmek için 22 Haziran 2026 tarihinde Türkiye saati ile 14:00'te çevrim içi bir bilgi günü düzenlenecektir. Katılım için kayıt oluşturulması gerekmektedir.
- Yerel Ajanslarla İletişim: Başvuru sahiplerinin, ulusal ve bölgesel kriterlere uygunluğu sağlamak amacıyla teklif hazırlık aşamasında yerel ajanslarıyla erken bir aşamada iletişime geçmeleri şiddetle tavsiye edilir.
Mali Müşavirler İçin Notlar
Mali müşavirler, KOBİ'lerin bu tür uluslararası Ar-Ge ve inovasyon desteklerinden etkin bir şekilde faydalanabilmeleri için kritik bir rol oynamaktadır. İşte dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar:
- Ulusal ve Uluslararası Kuralların Takibi: IRA-SME çağrısı, uluslararası bir ağ olmasına rağmen, her ülkenin kendi ulusal fonlama kuralları geçerlidir. Türkiye için TÜBİTAK 1071 Programı kuralları esas alınmalıdır. Bu nedenle, hem uluslararası çağrı metni hem de TÜBİTAK'ın ulusal başvuru kuralları dikkatle incelenmelidir.
- Maliyet Kalemleri ve Bütçeleme: Desteklenecek maliyet kalemleri (personel, ekipman, seyahat vb.) ve bunların oranları konusunda KOBİ'lere doğru rehberlik sağlamak önemlidir. Özellikle proje bütçesinin 325.000 Avro'yu aşmaması ve yürütücü kuruluş başına belirlenen limitlere uyulması gerekmektedir.
- Konsorsiyum Anlaşması: Uluslararası başvuru sürecinin bir parçası olarak konsorsiyum anlaşması taslağının hazırlanması gerekmektedir. Bu anlaşmanın hukuki ve mali boyutları konusunda KOBİ'lere destek olunmalıdır.
- E-imza Süreci: Ulusal başvurularda e-imza sürecinin son tarihine dikkat edilmeli ve bu sürecin zamanında tamamlanması için gerekli yönlendirmeler yapılmalıdır.
- Bilgi Günü Katılımı: KOBİ'lerin bilgi gününe katılımını teşvik etmek, çağrıya ilişkin güncel ve detaylı bilgilere ulaşmaları açısından faydalı olacaktır.
- Diğer Teşviklerle Entegrasyon: KOBİ'lerin mevcut diğer güncel teşvik duyuruları ile bu çağrıyı nasıl entegre edebilecekleri konusunda stratejik danışmanlık sunulabilir.
Sonuç
TÜBİTAK IRA-SME 38. Çağrısı, Türk KOBİ'leri için uluslararası Ar-Ge ve inovasyon projelerinde yer alma, yeni pazarlara açılma ve teknolojik yetkinliklerini artırma adına eşsiz bir fırsattır. Başvuru süreçlerinin karmaşıklığı göz önüne alındığında, KOBİ'lerin bu süreçte mali müşavirlerinden ve ilgili danışmanlık firmalarından profesyonel destek almaları başarı şanslarını önemli ölçüde artıracaktır. Özellikle son başvuru tarihlerine ve ulusal/uluslararası kurallara titizlikle uyulması büyük önem taşımaktadır. Detaylı ve güncel bilgiler için TÜBİTAK'ın Resmi duyuru metnini incelemeniz tavsiye edilir.