Özet
Gelir İdaresi Başkanlığı İstanbul Defterdarlığı tarafından 07.05.2026 tarihli ve E-97895701-140.04.01[2025.279]-631976 sayılı özelge ile mahkeme kararına dayanılarak yapılan tapu tescil işlemlerinde harç uygulamasına açıklık getirilmiştir. İlgi yazı ve özelge talep formunda belirtildiği üzere, mahkeme kararı ile tescil edilen taşınmazlarda harç oranı, tapu harcına tabi işlemlerin niteliğine göre belirlenmektedir. Özelge, özellikle cebri icra veya mahkeme ilamına dayalı tescillerde, işlemin satış mı yoksa tescil mi olduğunun ayırt edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Mahkeme kararıyla yapılan tescillerde genel kural, işlemin hukuki niteliğine bakılmasıdır. Örneğin, bir taşınmazın mahkeme kararıyla alıcı adına tescili, satış hükmünde ise binde 68,25 oranında harç alınır. Ancak işlem yalnızca bir düzeltme veya şerh tescili ise harç oranı farklılık gösterebilir. Bu özelge, 2025 yılı sonrası uygulamalara ışık tutmakta ve mükelleflerin mağduriyetini önlemeyi amaçlamaktadır.
Kimleri Etkiliyor?
Bu özelge, başlıca şu kesimleri doğrudan etkilemektedir:
- Taşınmaz sahipleri ve alıcılar: Mahkeme kararıyla taşınmaz edinen veya tescil ettiren kişiler, harç oranının doğru belirlenmesi sayesinde gereksiz yüksek harç ödemekten kurtulur.
- Avukatlar ve hukuk danışmanları: Dava sürecinde müvekkillerini bilgilendirmek ve harç itirazlarını yapmak için bu özelgeyi referans alabilir.
- Tapu müdürlükleri ve vergi daireleri: İşlemlerin doğru harçlandırılması için özelgedeki kriterleri uygulamak zorundadır.
- Gayrimenkul yatırımcıları: İcra veya mahkeme süreciyle taşınmaz edinen yatırımcılar, maliyet hesaplamalarında bu düzenlemeyi dikkate almalıdır.
Özellikle cebri icra yoluyla satışlarda, mahkeme kararının türü (örneğin, tapu iptali ve tescil davası sonucu) harç oranını doğrudan belirler. Bu nedenle, etkilenen herkesin özelgeyi incelemesi önerilir.
Ne Yapılmalı?
Mahkeme kararıyla tapu tescili yaptıracak kişilerin aşağıdaki adımları izlemesi önemlidir:
- Öncelikle mahkeme kararının türünü belirleyin: Karar, satış hükmü mü yoksa düzeltme/şerh mi? Bu, harç oranını etkiler.
- Tapu müdürlüğüne başvurmadan önce harç hesaplaması yapın: Güncel harç oranlarını (binde 68,25 gibi) ve istisna durumlarını kontrol edin. Özelgeye göre, bazı tescillerde harç alınmayabilir.
- Uzman bir vergi danışmanına danışın: Özellikle karmaşık davalarda (örneğin, miras veya şirket devri), doğru harç oranı için profesyonel destek alın.
- Özelgeyi referans göstererek itiraz edin: Tapu müdürlüğü yanlış harç talep ederse, bu özelgeyi dayanak göstererek düzeltme talep edin.
Unutmayın, mahkeme kararıyla tescil işlemlerinde harç, işlemin niteliğine göre değişir. Yanlış harç ödememek için resmi yazışmaları ve özelgeyi saklayın.