Finansman gider kısıtlamasında yabancı kaynak/öz kaynak oranı hangi bilançoya göre hesaplanır? (2026)

Finansman Gider Kısıtlamasında Yabancı Kaynak ve Öz Kaynak Oranı Hangi Bilançoya Göre Hesaplanır? (2026)

Giriş ve Arka Plan

Finansman gider kısıtlaması, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 11/1-i maddesi uyarınca, kullanılan yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan işletmelerde belirli finansman giderlerinin bir kısmının kurum kazancının tespitinde gider yazılamamasını öngören bir düzenlemedir. Bu düzenleme ile öz kaynaklarına göre aşırı borçlanan işletmelerin vergi avantajının sınırlandırılması, dolayısıyla borçlanma yerine öz kaynakla finansmana yönlendirilmesi amaçlanmaktadır.

Uygulamanın 1.1.2021’den itibaren yeniden yürürlüğe girmesi ve 3490 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kısıtlama oranının %10 olarak belirlenmesi sonrasında, sahada en çok tartışılan konulardan biri, yabancı kaynak – öz kaynak mukayesinin hangi bilançoya göre yapılacağı oldu. Özellikle dönem sonu kayıtlarının (kurumlar vergisi karşılığı, diğer vergi karşılıkları, finansman gider kısıtlamasının KKEG kaydı vb.) bilançoyu ciddi biçimde değiştirmesi, “baz alınacak bilanço” konusunda farklı uygulamaların ortaya çıkmasına yol açtı.

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 25.09.2025 tarihli ve 38418978-125[6-2023/4]-542301 sayılı özelgesi ile konu netleştirilmiş; finansman gider kısıtlamasında esas alınacak bilançonun, finansman gider kısıtlaması öncesi Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre düzenlenen bilanço olduğu açıkça ifade edilmiştir. Bu özelge, hem geçici vergi dönemlerinde hem de yıllık kurumlar vergisi beyannamesinde uygulanacak yöntemin çerçevesini çizmekte ve uygulamadaki tereddütleri büyük ölçüde gidermektedir.

Düzenlemenin Detayları

Kurumlar Vergisi Kanunu m.11/1-i hükmüne göre; kredi kuruluşları, finansal kuruluşlar, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri dışındaki işletmelerde, kullanılan yabancı kaynakların öz kaynakları aşması halinde, aşan kısma münhasır olmak üzere, bu yabancı kaynaklara ilişkin faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı ve benzeri gider ve maliyet unsurlarının Cumhurbaşkanınca belirlenen kısmı gider yazılamaz. 3490 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu oran 1.1.2021’den itibaren başlayan vergilendirme dönemleri için %10 olarak belirlenmiştir.

1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin 11.13.2 ve 11.13.5 bölümlerinde; finansman gider kısıtlaması uygulamasında gerek geçici vergi dönemleri, gerekse yıllık hesap dönemi itibarıyla, finansman gider kısıtlaması öncesi Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre çıkarılacak bilançonun esas alınacağı açıkça düzenlenmiştir. Buna göre:

• Kapsama giren mükellefler: Bilanço esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri.
• Kapsam dışı mükellefler: İşletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler, ayrıca kredi kuruluşları, finansal kuruluşlar, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri.
• Kısıtlama oranı: %10 (3490 sayılı CB Kararı).
• Kısıtlama kapsamındaki giderler: Yabancı kaynak kullanımına bağlı faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı ve benzeri gider ve maliyet unsurları.
• Kapsam dışı finansman giderleri: Yatırımın maliyetine eklenen finansman giderleri (aktifleştirilen kısım).

Önemli nokta, yabancı kaynak – öz kaynak oranının, vergi ve diğer yasal yükümlülükler ayrılmadan önceki VUK bilançosu üzerinden hesaplanmasıdır. GİB özelgesinde açıkça; finansman gider kısıtlaması hesaplaması yapılırken vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki yabancı kaynak/öz kaynak mukayesesi sonucu bulunan tutarın dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Bu, özellikle dönem vergisi karşılıklarının öz kaynağı azaltıcı etkisinin, kısıtlama testinde dikkate alınmayacağı anlamına gelir.

Özetle eski-yeni yaklaşım karşılaştırması şöyle özetlenebilir:

Uygulamada Nasıl İşleniyor?

Finansman gider kısıtlamasının uygulama adımları, hem geçici vergi dönemleri hem de yıllık kurumlar vergisi beyannamesi açısından büyük ölçüde aynıdır. TÜRMOB’un hesaplama aracında da görüldüğü üzere, teknik olarak belli bir sıra izlenmelidir.

Uygulama adımlarını, muhasebe kayıtları ile birlikte aşağıdaki gibi özetleyebiliriz:

1. VUK’a göre dönem sonu bilançosunun çıkarılması (finansman gider kısıtlaması öncesi)

   Dönem sonu itibarıyla tüm gelir ve giderler, stok düzeltmeleri, amortismanlar, kur değerlemeleri vb. yapıldıktan sonra, fakat henüz:

   • Kurumlar vergisi ve diğer vergi karşılıkları,
   • Finansman gider kısıtlaması kaynaklı KKEG kaydı

   kaydedilmeden önceki bilanço, finansman gider kısıtlamasında esas alınacak “VUK bilançosu”dur.

2. Öz sermaye (öz kaynak) tutarının tespiti

   Bu aşamada öz kaynak kalemleri, vergi karşılığı ayrılmadan önceki haliyle dikkate alınır. GİB özelgesine göre, dönem kârı üzerinden ayrılan kurumlar vergisi karşılığı (370/371) öz kaynağı azaltacak şekilde mukayeseye dahil edilmez; öz kaynaklar, vergi karşılığı ayrılmadan önceki tutar üzerinden hesaplanır.

   Dolayısıyla muhasebe hesap planında aşağıdaki grup dikkate alınır:

   • 500 Sermaye
   • 520-529 Yedekler
   • 540-549 Özel fonlar
   • 570 Geçmiş Yıllar Kârları / 580 Geçmiş Yıllar Zararları
   • 590 Dönem Net Kârı (veya 591 Dönem Net Zararı)

   Ancak 370-371 Kurumlar Vergisi Karşılığı hesapları bu aşamada dikkate alınmayacaktır.

3. Yabancı kaynak tutarının belirlenmesi

   Yabancı kaynak; kısa ve uzun vadeli yükümlülüklerin toplamıdır (3xx ve 4xx grup). Ancak burada teknik bir ayrım önemlidir: Yabancı kaynağın, borçlanma niteliğindeki kalemleri esas alınmalı; öz kaynağın bir unsuru sayılan kalemler (örneğin sermaye benzeri borçlar – ilgili özel durumlar hariç) analize doğru yansıtılmalıdır. GİB özelgesinde ayrıca vurgulanan kritik nokta, kurumlar vergisi karşılığının yabancı kaynak hesabında dikkate alınmayacağıdır.

4. Yabancı kaynak – öz kaynak mukayesesi

   VUK bilançosu üzerinden;

   • Toplam öz kaynak (vergi karşılığı öncesi),
   • Toplam yabancı kaynak

   bulunur ve şu hesaplama yapılır:

   Aşan kısım = Yabancı kaynak – Öz kaynak

   Eğer aşan kısım <= 0 ise, ilgili dönem için finansman gider kısıtlaması uygulanmaz. Öz kaynağı yabancı kaynağından fazla olan kurumlar, kısıtlama hesaplaması yapmayacaktır.

5. Finansman gider tutarının belirlenmesi

   Döneme ilişkin finansman giderleri; 780 Finansman Giderleri, 656 Kur Farkı Giderleri, 660 Komisyon Giderleri gibi hesaplardan tespit edilir. Burada dikkat edilmesi gerekenler:

   • Yatırımın maliyetine eklenen finansman giderleri (aktifleştirilen kısım) kısıtlama dışında bırakılmalıdır.
   • Örtülü sermayeye isabet eden finansman giderleri zaten doğrudan KKEG olduğundan, ayrıca kısıtlama hesabına dahil edilemez; önce bu tutar ayrıştırılır.

   TÜRMOB hesabına göre; toplam finansman giderinden, örtülü sermayeye isabet eden finansman gideri (varsa) düşülerek “hesaplamada dikkate alınacak finansman gideri” bulunur.

6. Aşan kısma isabet eden finansman gideri ve %10’luk KKEG tutarının hesaplanması

   Sonra aşağıdaki formül izlenir (TÜRMOB hesaplama aracındaki sıralamaya paralel):

   1) Öz sermaye tutarı (ÖZK)
   2) Yabancı kaynak toplamı (YK)
   3) Öz sermayeyi aşan yabancı kaynak tutarı = YK – ÖZK (AŞAN)
   4) Aşan kısmın yabancı kaynağa oranı = AŞAN / YK (ORAN)
   5) Dönem finansman gideri (FG)
   6) Örtülü sermayeye isabet eden finansman gideri (veya aynı kaynağa ilişkin finansman geliri) (OSFG)
   7) Hesaplamada dikkate alınacak finansman gideri = FG – OSFG (FGNET)
   8) Aşan kısma isabet eden finansman gideri = FGNET × ORAN (FG_AŞAN)
   9) KKEG olacak finansman gideri = FG_AŞAN × %10

   Bu tutar, kurum kazancının tespitinde KKEG olarak beyan edilir.

7. Muhasebe kayıtları (dönem sonu)

   Finansman gider kısıtlaması tutarının KKEG olarak kaydı genellikle aşağıdaki şekilde yapılır (örnek kayıt):

   – Kısıtlama tutarı 20.000 TL olsun.

   Vergi karşılığı kaydı (özet):
   691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları XX
    370 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları XX

   Finansman gider kısıtlaması KKEG yansıtma kaydı:

   Teknik olarak KKEG, gelir tablosunda değil, beyannamede yapılan bir düzeltmedir. Çoğu uygulamada muhasebe kaydı yapılmaksızın, sadece beyannamede mali kâr / ticari kâr farkı olarak gösterilir. Ancak iç raporlama açısından kayıt yapmak isteyenlerde örnek yaklaşım:

   699 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar 20.000
    570 Geçmiş Yıllar Kârları / 590 Dönem Net Kârı 20.000

   Burada önemli olan; finansman gider kısıtlaması tutarının vergi matrahına ilave edildiğinin kurumlar vergisi beyannamesinde açık şekilde gösterilmesidir. İdare, kısıtlama tutarını “Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler” satırında beklemektedir.

8. Geçici vergi dönemlerinde aynı yöntemin uygulanması

   Kurumlar vergisi mükellefleri, her geçici vergi dönemi sonunda Vergi Usul Kanunu’na göre çıkarılan finansman gider kısıtlaması öncesi bilanço üzerinden aynı adımları izleyerek, yabancı kaynak – öz kaynak mukayesesi yapmak zorundadır. Geçici vergi döneminde kısıtlama yapılmaması, yıl sonunda toplu bir hesaplama yapılması anlamına gelmez; Tebliğ açıkça her dönem için tespitin yapılmasını öngörmektedir.

Örnek Senaryo

Aşağıda, 2025 yılı için varsayımsal bir örnek bilanço ve gelir tablosu üzerinden, finansman gider kısıtlaması kapsamında hangi bilançonun esas alınacağına ve hesaplamanın nasıl yapılacağına ilişkin detaylı bir çalışma yer almaktadır. Tutarlar tamamen örnek amaçlıdır.

Varsayımlar:

• XYZ A.Ş. bilanço esasına göre defter tutan bir kurumlar vergisi mükellefidir.
• Finansal kiralama, faktoring, banka vb. değildir; dolayısıyla kısıtlama kapsamındadır.
• 2025 hesap dönemi için, finansman gider kısıtlaması öncesi, VUK hükümlerine göre düzenlenmiş bilanço aşağıdaki gibidir (vergi karşılığı ve FGK KKEG kaydı henüz yapılmamış):

1) Finansman gider kısıtlaması öncesi VUK bilançosu (özet)

Öz kaynak kalemlerinin dökümü (vergi karşılığı ayrılmadan önce):

Kurumlar vergisi karşılığı (örneğin %25) henüz ayrılmamıştır; dolayısıyla 370-371 hesapları bu bilançoda yer almamaktadır. İşte bu bilanço, GİB özelgesinin de ifade ettiği “finansman gider kısıtlaması öncesi VUK bilançosu”dur ve yabancı kaynak – öz kaynak mukayesesi bu tablo üzerinden yapılacaktır.

2) Yabancı kaynak ve öz kaynak tutarları

• Toplam yabancı kaynak (YK):
  Kısa vadeli yabancı kaynaklar (1.800.000) + Uzun vadeli yabancı kaynaklar (1.700.000) = 3.500.000 TL
• Toplam öz kaynak (ÖZK): 1.500.000 TL

3) Öz kaynağı aşan yabancı kaynak tutarı

Formül: AŞAN = YK – ÖZK

AŞAN = 3.500.000 – 1.500.000 = 2.000.000 TL

4) Aşan kısmın yabancı kaynağa oranı (TÜRMOB formülüne göre)

ORAN = AŞAN / YK = 2.000.000 / 3.500.000 ≈ %57,14

5) Dönem finansman gideri

• 780 Finansman Giderleri: 420.000 TL (faiz, komisyon vb.)
• 656 Kur Farkı Giderleri: 80.000 TL

Toplam finansman gideri (FG) = 420.000 + 80.000 = 500.000 TL

XYZ A.Ş.’nin bu dönemde yatırımla ilgili aktifleştirdiği finansman gideri olmadığını, örtülü sermaye de bulunmadığını varsayalım. Dolayısıyla:

• Örtülü sermayeye isabet eden finansman gideri (OSFG) = 0 TL
• Hesaplamada dikkate alınacak finansman gideri (FGNET) = FG – OSFG = 500.000 TL

6) Aşan kısma isabet eden finansman gideri

FG_AŞAN = FGNET × ORAN = 500.000 × 0,5714 ≈ 285.700 TL

7) KKEG olacak finansman gideri (%10)

Kısıtlama oranı %10 olduğundan:

KKEG = FG_AŞAN × %10 = 285.700 × 0,10 ≈ 28.570 TL

Bu tutar, kurum kazancının tespitinde kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınacak; kurumlar vergisi beyannamesinde “Finansman gider kısıtlaması” kalemiyle matraha ilave edilecektir.

8) Hangi bilançoya göre yapıldı?

Bütün bu hesaplama, vergi karşılığı ayrılmadan önceki, finansman gider kısıtlaması öncesi VUK bilançosu üzerinden yapılmıştır. Eğer önce kurumlar vergisi karşılığı (örneğin 75.000 TL) kaydedilseydi, öz kaynak 1.425.000 TL’ye düşecek, yabancı kaynaklar da 75.000 TL artacak (370-371) ve yabancı kaynak – öz kaynak oranı yapay olarak bozulacaktı. GİB özelgesi tam da bu durumu dışlamakta, vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki bilançonun esas alınacağını vurgulamaktadır.

Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

Finansman gider kısıtlamasında yabancı kaynak/öz kaynak oranının doğru tespiti için aşağıdaki kritik noktalar özellikle önemlidir:

• (1) Esas alınacak bilanço: Finansman gider kısıtlaması öncesi VUK bilançosu

  GİB özelgesi ve Tebliğ hükümleri gereği, mukayese vergi karşılığı, diğer yasal yükümlülükler ve finansman gider kısıtlaması kayıtları yapılmadan önce çıkarılan bilanço üzerinden yapılmalıdır. Bu bilançoda dönem kârı vergi öncesi durumdadır; 370-371 hesapları henüz oluşmamıştır.

• (2) Vergi karşılığı yabancı kaynak ve öz kaynak hesabına dahil edilmemelidir

  Öz kaynak hesaplanırken dönem kârı üzerinden ayrılan kurumlar vergisi karşılığı öz kaynağı azaltacak şekilde dikkate alınmayacak; vergi karşılığı içeren bilanço yerine, vergi karşılığı öncesi bilanço verileri kullanılacaktır. Aynı şekilde, vergi karşılığını yabancı kaynak olarak eklemek de doğru değildir.

• (3) Geçici vergi dönemlerinde de aynı metodoloji uygulanmalıdır

  Finansman gider kısıtlaması sadece yıl sonunda değil, her bir geçici vergi döneminde de uygulanır. Her dönem sonunda VUK bilançosu çıkarılacak; yabancı kaynak – öz kaynak mukayesesi yapılarak kısıtlama tutarı hesaplanacaktır. Dönemler arası farklılıklar (kur farkı, borçlar, öz kaynak artışları) oranları değiştirebilir; bu nedenle her dönem için ayrı çalışma şarttır.

• (4) Yatırımın maliyetine eklenen finansman giderleri kısıtlama dışında bırakılmalıdır

  İlgili Tebliğ ve idare açıklamalarına göre, yatırımın maliyetine eklenen finansman giderleri gider kısıtlamasına tabi değildir. Bu nedenle, 780 ve benzeri hesaplarda yer alan finansman giderleri analiz edilirken, aktifleştirilmiş kısımlar ayrıştırılmalı, sadece giderleştirilmiş finansman giderleri üzerinden kısıtlama yapılmalıdır.

• (5) Örtülü sermayeye isabet eden finansman gideri önce ayrılmalıdır

  Örtülü sermayeye isabet eden finansman giderleri zaten doğrudan KKEG olarak dikkate alınır; ayrıca finansman gider kısıtlaması hesabına dahil edilmemelidir. TÜRMOB’un hesaplama şablonunda da örtülü sermayeye isabet eden finansman gideri toplam finansman giderinden düşüldükten sonra kısıtlamaya esas tutar bulunur. Bu ayrıştırma yapılmazsa, aynı tutar iki kez KKEG’ye dönüşebilir.

• (6) İşletme hesabı esasına göre defter tutanlar finansman gider kısıtlamasına tabi değildir

  Finansman gider kısıtlaması, yabancı kaynak ve öz kaynak mukayesesi gerektirdiğinden, sadece bilanço esasına göre defter tutan mükellefler için geçerlidir. İşletme hesabı esasında defter tutan mükellefler bu kapsamda değerlendirilmez; bu konuda tereddüt oluştuğunda mükellefin defter tutma esasının kontrolü gerekir.

• (7) Kısıtlamaya tabi olmayan kurumlar: Bankalar, finansal kuruluşlar vb.

  Kanun açık şekilde; kredi kuruluşları, finansal kuruluşlar, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri için finansman gider kısıtlamasının uygulanmayacağını hükme bağlamıştır. Dolayısıyla bu şirketlerde yabancı kaynak – öz kaynak oranı ne olursa olsun FGK hesaplaması yapılmayacaktır.

Mali Müşavirler İçin Yapılması Gerekenler

Finansman gider kısıtlaması uygulamasını doğru ve risksiz yönetmek için mali müşavirlerin aşağıdaki adımlara odaklanması gerekir:

• 1. Geçici ve yıllık dönemler için standart bir FGK çalışma dosyası oluşturun

  TÜRMOB’un hesaplama tablosu mantığını baz alarak, her geçici vergi dönemi ve yıl sonu için kullanılabilir bir Excel veya yazılım tablosu oluşturulmalıdır. Bu tabloda; öz kaynak, yabancı kaynak, aşan kısım, oran, toplam finansman gideri, örtülü sermayeye isabet eden gider, aktifleştirilen finansman gideri gibi kalemler sistematik biçimde yer almalıdır.

• 2. VUK bilançosu ile vergi karşılığı sonrası bilançoyu ayrı ayrı raporlayın

  Müşteri için iki ayrı bilanço alınması önerilir:

  • VUK bilançosu (finansman gider kısıtlaması öncesi – vergi karşılığı öncesi),
  • Vergi karşılığı ve FGK KKEG kayıtları sonrası bilanço.

  Böylece hem kısıtlama hesabı doğru bazdan yapılır, hem de iç/ dış raporlama ihtiyaçları karşılanır.

• 3. Finansman giderlerini alt kırılımlarıyla izleyin

  780, 656, 660 gibi hesaplar için yardımcı hesap düzeyinde:

  • Kredilere ilişkin faiz ve komisyonlar,
  • Leasing finansman giderleri,
  • Yatırım kredisi faizleri (aktifleştirilen/ giderleştirilen),
  • Kur farkları (ticari borç, yatırım kredisi, finansal borç ayrıştırması)

  ayrı ayrı izlenerek hangi giderlerin kısıtlama kapsamında olduğu netleştirilmelidir.

• 4. Örtülü sermaye analizi ile FGK hesabını entegre edin

  Örtülü sermaye uygulaması olan mükelleflerde, önce örtülü sermaye tutarı ve buna isabet eden finansman gideri hesaplanmalı; bu tutar doğrudan KKEG yazıldıktan sonra kalan finansman giderleri üzerinden FGK hesabı yapılmalıdır. İki uygulamayı ayrı ayrı düşünmek, aynı gideri iki kez KKEG yazma riskini artırır.

• 5. Mükellefleri borç/öz kaynak yönetimi konusunda bilgilendirin

  Finansman gider kısıtlaması, uzun vadeli finansman stratejilerini doğrudan etkiler. Öz kaynak artışı (sermaye artırımı, kârın dağıtılmayıp bünyede bırakılması) veya bazı borç kalemlerinin yapılandırılması, kısıtlama oranını azaltabilir. Mali müşavirler, özellikle yüksek borçlu şirketlerde, yönetimi düzenli olarak yabancı kaynak/öz kaynak rasyosu ve FGK etkisi hakkında bilgilendirmelidir.

• 6. Geçici vergi beyannamelerinde FGK’yı unutmayın

  Geçici vergi dönemlerinde kısıtlama hesaplamaması, yıl sonunda toplu düzeltme yapılacağı anlamına gelmez; Tebliğ, her geçici vergi döneminde hesaplamayı zorunlu kılar. Bu nedenle, geçici vergi beyannamesinde KKEG satırına FGK tutarının eklenmesi unutulmamalıdır.

• 7. Özelge ve idari görüşleri takip edin

  25.09.2025 tarihli özelge, esas bilanço konusunda önemli bir açıklık sağlamıştır. İlerleyen süreçte farklı konularda (örneğin grup içi borçlanma, dövizli krediler, yeniden yapılandırmalar) yeni özelgeler yayımlanabilir. Mali müşavirlerin GİB, TÜRMOB ve meslek odalarının sirküler ve duyurularını düzenli izlemeleri önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Soru 1: Finansman gider kısıtlamasında yabancı kaynak ve öz kaynak oranı hangi bilançoya göre hesaplanır?

Cevap: 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin 11.13.2 ve 11.13.5 bölümleri ve 25.09.2025 tarihli GİB özelgesine göre, yabancı kaynak/öz kaynak mukayesesi, finansman gider kısıtlaması öncesi Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre çıkarılan bilanço üzerinden yapılır. Bu, vergi ve diğer yasal yükümlülükler (kurumlar vergisi karşılığı dahil) hesaplanmadan önceki bilançonun esas alınacağı anlamına gelir.

Soru 2: Kurumlar vergisi karşılığı (370/371) yabancı kaynak – öz kaynak mukayesesinde dikkate alınır mı?

Cevap: GİB özelgesinde açıkça; finansman gider kısıtlamasına tabi olunup olunmayacağının tespitinde vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki yabancı kaynak/öz kaynak mukayesesi sonucu bulunan tutarın dikkate alınacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla kurumlar vergisi karşılığı, ne öz kaynağı azaltıcı ne de yabancı kaynağı artırıcı bir unsur olarak bu mukayeseye dahil edilmez; vergi karşılığı ayrılmadan önceki bilanço baz alınır.

Soru 3: Finansman gider kısıtlaması sadece yıl sonunda mı uygulanır, geçici vergi dönemlerinde de geçerli mi?

Cevap: Hayır, sadece yıl sonunda uygulanmaz. Tebliğ’e ve idarenin açıklamalarına göre, bilanço esasına göre defter tutan kurumlar vergisi mükellefleri, her bir geçici vergilendirme döneminin son günü itibarıyla VUK’a göre çıkaracakları bilanço esas alınmak suretiyle öz kaynak ve yabancı kaynak mukayesesi yaparak finansman gider kısıtlamasına tabi olup olmayacaklarını tespit edeceklerdir. Yıllık kurumlar vergisi beyannamesinde de aynı esasla yıl sonu itibarıyla hesaplama yapılır.

Soru 4: Yatırım kredilerine ilişkin aktifleştirilen faiz ve kur farkları finansman gider kısıtlamasına tabi midir?

Cevap: Hayır. KVK m.11/1-i ve ilgili Tebliğ’e göre, yatırımın maliyetine eklenen finansman giderleri (faiz, kur farkı vb.) finansman gider kısıtlaması kapsamı dışındadır. Dolayısıyla, bir yatırımın inşası veya iktisabı sürecinde aktifleştirilen finansman giderleri FGK hesabında dikkate alınmaz. Ancak yatırım tamamlandıktan sonra giderleştirilmeye devam eden finansman giderleri kısıtlamaya tabi olabilir.

Soru 5: Öz kaynakları yabancı kaynaklarından fazla olan işletmeler için finansman gider kısıtlaması hiç uygulanmaz mı?

Cevap: Evet. Finansman gider kısıtlamasının temel şartı, yabancı kaynakların öz kaynakları aşmasıdır. Eğer VUK bilançosu üzerinden yapılan mukayese sonucunda öz kaynak tutarı yabancı kaynakları aşıyorsa veya eşitse, “aşan kısım” sıfır veya negatif olacağından, ilgili dönemde finansman gider kısıtlaması uygulanmaz. Ancak bu durum her dönem için ayrı ayrı test edilmelidir; ilerleyen dönemlerde borçlanmanın artmasıyla şart oluşabilir.

Sonuç ve Değerlendirme

Finansman gider kısıtlaması, borçla finansmana dayalı büyüme stratejisi izleyen işletmeler için doğrudan vergi maliyeti yaratan bir düzenleme konumundadır. Uygulamanın sağlıklı işleyebilmesi, özellikle yabancı kaynak – öz kaynak mukayesinin doğru bilançoya göre yapılmasına bağlıdır. 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin 11.13.2 ve 11.13.5 bölümleri ile 25.09.2025 tarihli GİB özelgesi, bu konuda net bir çerçeve çizmiş; baz alınacak bilançonun, finansman gider kısıtlaması öncesi VUK bilançosu olduğunu açıklamıştır.

Bu yaklaşım, vergi ve diğer yasal yükümlülüklerin (kurumlar vergisi karşılığı gibi) öz kaynak ve yabancı kaynak tutarlarını yapay olarak değiştirmesinin önüne geçmekte; işletmenin gerçek borçlanma düzeyini daha doğru yansıtan bir oran üzerinden kısıtlama yapılmasını sağlamaktadır. Mali müşavirler için ise, her geçici vergi döneminde ve yıl sonunda VUK bilançosunu bu gözle analiz etmek, finansman giderlerini alt kırılımlarıyla izlemek ve örtülü sermaye – finansman gider kısıtlaması ilişkisini bütüncül yönetmek kritik hale gelmiştir.

Sonuç olarak, finansman gider kısıtlamasında doğru bilançoyu baz almak, hem vergi riskini azaltmakta hem de işletmelere, borç/öz kaynak dengesini vergi etkileriyle birlikte yönetme imkânı sunmaktadır. Özellikle sermaye yapısı zayıf, yüksek borçlu şirketlerde bu analizin düzenli olarak yapılması, stratejik finansman kararlarını doğrudan etkileyecek önemdedir.

Yasal Dayanaklar

Aşağıda yer alan mevzuat ve idari düzenlemeler, finansman gider kısıtlamasında yabancı kaynak/öz kaynak oranının hangi bilançoya göre hesaplanacağına ilişkin açıklamaların temel dayanaklarıdır:

• 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m.11/1-i: Finansman gider kısıtlamasının yasal çerçevesini, kapsamını ve kısıtlama oranına ilişkin Cumhurbaşkanına verilen yetkiyi düzenlemektedir.
• 3490 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (04.02.2021 tarihli, 31385 sayılı RG): Finansman gider kısıtlaması kapsamındaki gider ve maliyet unsurlarının indirilemeyecek kısmına ilişkin oranı %10 olarak belirlemiştir (1.1.2021’den itibaren).
• 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (özellikle 11.13.2 ve 11.13.5 bölümleri): Finansman gider kısıtlamasının kapsamı, geçici vergi dönemleri dahil hesaplama yöntemi ve finansman gider kısıtlaması öncesi Vergi Usul Kanunu’na göre çıkarılacak bilançonun esas alınacağı hususunu açıklamaktadır.
• 25.09.2025 tarih ve 38418978-125[6-2023/4]-542301 sayılı GİB özelgesi: Finansman gider kısıtlamasında esas alınacak bilançonun niteliğini netleştirmiş; vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki yabancı kaynak/öz kaynak mukayesesi sonucu bulunan tutarın dikkate alınması gerektiğini, kurumlar vergisi karşılığının bu mukayesede dikkate alınmayacağını açıklamıştır.
• TÜRMOB Finansman Gider Kısıtlaması Hesaplama Tablosu: Öz sermaye, yabancı kaynak, aşan kısım oranı ve kısıtlamaya tabi finansman gider tutarının pratik hesaplama şablonunu sunmakta; uygulamada bir standart oluşturulmasına katkı vermektedir.