Finansal Kiralama ile Alınan Binek Araçlarda KDV, ÖTV, Maliyet ve Gider Kısıtlaması

Özet

Finansal kiralama, uygulamada leasing olarak bilinen ve işletmelerin özellikle yüksek bedelli taşıt, makine ve ekipman yatırımlarında sıkça kullandığı bir finansman yöntemidir. Ancak finansal kiralama yoluyla edinilen taşıt binek otomobil niteliğindeyse, KDV indirimi, ÖTV ve KDV'nin gider veya maliyet yazılması, amortisman sınırı ve kanunen kabul edilmeyen gider uygulaması bakımından özel kurallar devreye girer. 2024 yılı itibarıyla, binek araçlarda gider kısıtlamaları ve amortisman sınırları her yıl yeniden belirlenen tutarlarla uygulanmaktadır. İşletmelerin, finansal kiralama sözleşmelerinde ödedikleri kira bedellerinin bir kısmını gider yazamaması veya KDV indiriminden kısmen yararlanamaması gibi durumlarla karşılaşmaması için bu düzenlemeleri yakından takip etmesi gerekir. Aksi halde, vergi incelemelerinde ek vergi ve ceza riski doğabilir.

Kimleri Etkiliyor?

Finansal kiralama yoluyla binek araç edinen tüm kurumlar vergisi mükellefleri (şirketler) ve gelir vergisi mükellefleri (şahıs işletmeleri, serbest meslek erbabı) bu düzenlemelerden etkilenir. Özellikle:

• Kurumlar vergisi mükellefleri: Anonim, limited şirketler ve diğer sermaye şirketleri.
• Gelir vergisi mükellefleri: Şahıs işletmeleri, adi ortaklıklar ve serbest meslek kazancı elde edenler.
• Kiralama şirketleri: Finansal kiralama işleminin tarafları olan leasing firmaları da KDV ve ÖTV düzenlemelerinden etkilenir. Ancak asıl yükümlülük ve kısıtlamalar, aracı kullanan kiracı işletmeler içindir.

Ne Yapılmalı?

İşletmelerin finansal kiralama yoluyla binek araç edinirken aşağıdaki hususlara dikkat etmesi gerekir:

• KDV İndirimi: Binek araçlar için ödenen KDV'nin tamamı indirim konusu yapılamaz. Sadece %70'i indirilebilir; kalan %30'luk kısım gider veya maliyet olarak dikkate alınır.
• ÖTV ve KDV'nin Maliyet/Gider Kaydı: ÖTV ve indirilemeyen KDV, aracın maliyetine eklenir veya doğrudan gider yazılabilir. Ancak amortisman sınırı nedeniyle bu tutarların bir kısmı kanunen kabul edilmeyen gider olur.
• Amortisman Sınırı: 2024 yılı için binek araçlarda amortisman ayrılabilecek bedel 1.500.000 TL (KDV hariç) ile sınırlıdır. Bu tutarı aşan kısım için amortisman ayrılamaz.
• Kira Ödemelerinde Gider Kısıtlaması: Finansal kiralama kira ödemelerinin tamamı gider yazılamaz. Her bir araç için aylık kira bedelinin en fazla 26.000 TL'si (2024 yılı için) gider olarak dikkate alınabilir. Aşan kısım kanunen kabul edilmeyen giderdir.
• Belgelendirme: Tüm kira ödemeleri, faturalar ve sözleşmeler eksiksiz saklanmalı, KDV indirimi için yasal defterlerde doğru hesaplama yapılmalıdır.