Enerji ve Karbon Azaltımı (EKA) Destek Programı 2026: KOBİ'ler İçin Detaylı Rehber

Ne Açıklandı?

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Türkiye'nin düşük karbonlu ekonomiye geçiş sürecini hızlandırmak ve işletmelerin enerji verimliliğini artırmalarını teşvik etmek amacıyla yeni bir destek mekanizması olan Enerji ve Karbon Azaltımı (EKA) Destek Programı'nı hayata geçirdiğini duyurdu. 27 Haziran 2026 tarihinde yapılan bu önemli açıklama ile enerji tüketimini ve karbon emisyonlarını azaltan işletmelere performans esaslı nakdi hibe desteği sağlanacağı belirtildi.

Bu program, özellikle sanayi tesisleri, ticari binalar ve hizmet sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin enerji yoğunluğunu, spesifik enerji tüketimini ve karbon emisyon yoğunluğunu azaltmaya yönelik çalışmalarını teşvik etmeyi hedeflemektedir. Program kapsamında belirlenen performans kriterlerini karşılayan işletmelere, başvuru yapılan yıldaki enerji giderlerinin yüzde 30'u oranında nakdi hibe desteği sunulacaktır. 2026 yılı için destek üst limiti 18.061.775 TL olarak belirlenmiştir ve bu tutar her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenecektir.

Başvurular, e-Devlet entegrasyonuyla çalışan Enerji Verimliliği Destek Yönetim Sistemi (EVDES) üzerinden elektronik ortamda alınacaktır. Bu program, mevcut Verimlilik Artırıcı Proje (VAP) Destek Programı'nı tamamlayıcı nitelikte olup, işletmelerin hem yatırım aşamasında hem de yatırım sonrası elde ettikleri performans sonuçlarına göre desteklenmesini sağlayacaktır.

Resmi duyuru metnine ulaşmak için buraya tıklayınız.

Programın Kapsamı

EKA Destek Programı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından enerji verimliliğini artırmak, işletmelerin üretim maliyetlerini düşürmek, uluslararası rekabet gücünü desteklemek ve düşük karbonlu ekonomiye geçişi hızlandırmak amacıyla tasarlanmıştır. Programın temel amacı, işletmelerin enerji yoğunluğunu, spesifik enerji tüketimini veya karbon emisyon yoğunluğunu belirli bir referans döneme göre azaltmalarını teşvik etmektir.

Bu kapsamda desteklenecek faaliyetler genel olarak şunları içerebilir:

• Enerji verimli ekipman ve sistemlerin kullanımı.
• Yalıtım ve rehabilitasyon çalışmaları.
• Proses optimizasyonu uygulamaları.
• Atık ısı ve artık enerjinin geri kazanımına yönelik çözümler.
• Isı ve elektrik enerjisinin eş zamanlı üretimine imkan sağlayan kojenerasyon sistemleri.
• Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı ısı üretim teknolojileri.

Program, enerji tasarrufu ve karbon azaltımı sağlayan işletmeleri doğrudan performanslarına göre ödüllendirecektir. Özellikle 2026 yılında Türkiye'nin Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) ev sahipliği yapacak olması nedeniyle, bu yılki başvurularda "karbon emisyonu yoğunluğu" kriteri öncelikli olarak değerlendirilecektir. Emisyonunu en fazla azaltan işletmeler destek almaya hak kazanacaktır.

Kimler Başvurabilir?

EKA Destek Programı, geniş bir yelpazedeki işletmeleri kapsamaktadır. Başvuru yapabilecek işletme türleri şunlardır:

• Sanayi Tesisleri: Enerji yoğunluğu yüksek olan ve enerji verimliliği potansiyeli taşıyan tüm sanayi işletmeleri.
• Ticari Binalar: Büyük ölçekli ticari binalar ve bu binalarda faaliyet gösteren işletmeler.
• Hizmet Sektörü İşletmeleri: Enerji tüketimi yüksek olan hizmet sektörü kuruluşları.

Program, enerji tüketimini ve karbon emisyonunu azaltma konusunda somut performans gösterebilecek işletmelere yöneliktir. Ancak, bazı işletmeler program kapsamı dışında tutulmuştur:

• Bireysel kullanıcılar.
• Düşük enerji tüketimine sahip mikro işletmeler.
• Ölçülebilir performans verisi sunamayan işletmeler.

Başvuru yapabilmek için işletmelerin belirli ön koşulları sağlaması beklenmektedir. Her ne kadar EKA programına özel detaylı başvuru şartları henüz tam olarak açıklanmamış olsa da, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın diğer enerji verimliliği destek programları (VAP gibi) için aradığı genel şartlar EKA için de yol gösterici olabilir. Bu şartlar genellikle şunları içerir:

• Enerji Verimliliği Destek Yönetim Sistemi (EVDES) platformuna üyelik.
• İlgili mevzuat kapsamında enerji yöneticisi görevlendirilmesi.
• Yıllık enerji tüketim bilgilerinin düzenli ve doğrulanabilir şekilde sisteme girilmiş olması.
• TS EN ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi sertifikasına sahip olunması.
• Projelerin yetkili bir Enerji Verimliliği Danışmanlık (EVD) firması tarafından hazırlanması.

İşletmelerin, başvuru yapmadan önce bu genel şartları gözden geçirmesi ve resmi duyuru metnindeki detaylı başvuru kriterlerini dikkatle incelemesi büyük önem taşımaktadır.

Destek Tutarı ve Oranları

EKA Destek Programı kapsamında işletmelere sağlanacak hibe desteği, performans esaslı olarak belirlenmiştir.

• Destek Oranı: Belirlenen performans kriterlerini karşılayan işletmelere, başvuru yapılan yıldaki enerji giderlerinin yüzde 30'u oranında nakdi hibe desteği sağlanacaktır.
• Destek Üst Limiti (2026): 2026 yılı için destek üst limiti 18.061.775 TL olarak belirlenmiştir. Bu tutar, her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenecektir.

Program kapsamında toplam 20 işletmeye hibe desteği verilecektir. Bu işletmeler, sanayi sektöründen ilk 10 ve ticari binalar ile hizmet sektöründen ilk 10 işletme olmak üzere belirlenecektir.

Destek Özeti Tablosu (2026)

Bu destek, işletmelerin enerji verimliliği yatırımları sonrasında elde ettikleri somut tasarruf ve karbon azaltım performansına dayanmaktadır. Bu sayede, gerçekten verimlilik sağlayan ve çevresel etkiyi azaltan projeler ödüllendirilmiş olacaktır.

Başvuru Süreci ve Son Tarih

EKA Destek Programı başvuruları, tamamen elektronik ortamda Enerji Verimliliği Destek Yönetim Sistemi (EVDES) üzerinden gerçekleştirilecektir. EVDES, e-Devlet entegrasyonuyla çalışan bir platformdur ve başvuruların bu sistem üzerinden yapılması zorunludur.

Başvuru Adımları (Genel Hatlarıyla):

1. EVDES Üyeliği ve Ön Şartlar: İşletmelerin öncelikle EVDES sistemine üye olması ve enerji yöneticisi görevlendirme, yıllık enerji tüketim bilgilerini sisteme girme, ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi sertifikasına sahip olma gibi temel ön şartları yerine getirmesi gerekmektedir.
2. Proje Hazırlığı: Enerji verimliliği ve karbon azaltımı potansiyelini gösteren projelerin, yetkili Enerji Verimliliği Danışmanlık (EVD) firmaları aracılığıyla hazırlanması beklenmektedir.
3. Elektronik Başvuru: Hazırlanan projeler ve gerekli belgeler, EVDES sistemi üzerinden elektronik olarak Bakanlığa sunulacaktır.
4. Teknik İnceleme ve Doğrulama: Başvurular, Bakanlık tarafından teknik kriterler ve doğrulama süreçlerinden geçirilecektir. Bu süreçte, işletmelerin beyan ettiği enerji tasarrufu ve karbon azaltımı performansları detaylı olarak incelenecektir.
5. Değerlendirme ve Destek Kararı: Yapılan değerlendirmeler sonucunda, özellikle karbon emisyonunu en yüksek oranda azaltan işletmeler öncelikli olarak belirlenerek destek almaya hak kazanacaktır. Sanayi sektöründen ilk 10, ticari binalar ve hizmet sektöründen ilk 10 olmak üzere toplam 20 işletme desteklenecektir.

Son Başvuru Tarihi: 2026 yılı için EKA Destek Programı başvuru takvimi ve son başvuru tarihi henüz Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından resmi olarak açıklanmamıştır. Başvuruların yıl içinde Bakanlık tarafından duyurulacak dönemlerde alınacağı belirtilmiştir. İşletmelerin ve mali müşavirlerin, Bakanlığın resmi duyurularını ve EVDES portalını düzenli olarak takip etmeleri gerekmektedir.

Güncel teşvik duyurularını takip etmek için güncel teşvik duyuruları sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Mali Müşavirler İçin Notlar

Mali müşavirler, KOBİ'lerin bu önemli destek programından etkin bir şekilde yararlanabilmeleri için kritik bir rol oynamaktadır. İşte mali müşavirler için dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar:

• Bilgilendirme ve Farkındalık: Müvekkil KOBİ'leri EKA Destek Programı hakkında detaylı olarak bilgilendirmek ve enerji verimliliği ile karbon azaltımının hem çevresel hem de finansal faydalarını vurgulamak önemlidir.
• Ön Şartların Takibi: EVDES üyeliği, enerji yöneticisi görevlendirmesi, yıllık enerji tüketim verilerinin düzenli girişi ve ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi sertifikası gibi ön şartların müvekkiller tarafından yerine getirilip getirilmediğini kontrol etmek ve eksikliklerin giderilmesi için yönlendirme yapmak.
• Performans Takibi ve Raporlama: EKA programı performans bazlı bir destek olduğu için, işletmelerin enerji tüketimi ve karbon emisyonu verilerini düzenli olarak takip etmeleri ve doğru bir şekilde raporlamaları gerekmektedir. Mali müşavirler, bu verilerin toplanması ve doğrulanması süreçlerinde işletmelere destek olabilir.
• EVD Firmaları ile İşbirliği: Projelerin hazırlanması ve teknik fizibilite çalışmalarının yapılması için yetkili Enerji Verimliliği Danışmanlık (EVD) firmaları ile işbirliği içinde olmak, başvuru sürecinin sorunsuz ilerlemesini sağlayacaktır.
• Mali Analiz ve Fizibilite: Destek oranının enerji giderlerinin %30'u olması, işletmelerin enerji maliyetlerini düşürme potansiyelini artırmaktadır. Mali müşavirler, bu desteğin işletmenin genel finansal yapısına etkilerini analiz ederek, yatırım kararlarında rehberlik edebilir.
• Güncel Duyuruların Takibi: Başvuru takvimi ve detaylı uygulama esasları henüz açıklanmadığı için, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın resmi duyurularını ve EVDES portalını sürekli takip etmek, müvekkillere doğru ve güncel bilgi aktarımı açısından hayati öneme sahiptir.
• Diğer Desteklerle Entegrasyon: EKA programı, VAP gibi diğer enerji verimliliği destekleriyle tamamlayıcı niteliktedir. Mali müşavirler, işletmelerin hangi destek programlarından eş zamanlı veya ardışık olarak yararlanabileceğini değerlendirerek en uygun stratejiyi belirlemelerine yardımcı olabilir. Ancak, aynı proje için birden fazla kamu destek programından eş zamanlı yararlanmanın mümkün olmadığına dikkat edilmelidir.

Sonuç

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından başlatılan Enerji ve Karbon Azaltımı (EKA) Destek Programı, Türkiye'nin yeşil dönüşüm hedeflerine ulaşmasında ve işletmelerin sürdürülebilirlik performanslarını artırmasında önemli bir adımdır. Enerji verimliliğini artıran ve karbon emisyonlarını azaltan KOBİ'ler için cazip bir nakdi hibe fırsatı sunan bu program, aynı zamanda işletmelerin operasyonel maliyetlerini düşürmelerine ve uluslararası rekabet güçlerini artırmalarına olanak tanıyacaktır.

Özellikle 2026 yılında COP31'e ev sahipliği yapacak olmamız nedeniyle karbon emisyonu azaltımına verilen öncelik, bu alanda yatırım yapmayı düşünen işletmeler için ek bir motivasyon kaynağıdır. Mali müşavirlerin rehberliğinde, KOBİ'lerin bu programa eksiksiz ve zamanında başvuru yaparak, hem çevresel sorumluluklarını yerine getirmeleri hem de önemli finansal desteklerden faydalanmaları mümkündür. Başvuru süreçlerinin elektronik ortamda EVDES üzerinden yürütülecek olması, şeffaflık ve erişilebilirlik açısından da avantaj sağlamaktadır. İşletmelerin ve mali müşavirlerin, Bakanlığın resmi duyurularını yakından takip etmeleri ve gerekli hazırlıkları zamanında tamamlamaları, bu destekten en iyi şekilde yararlanabilmek için kritik öneme sahiptir.