AYB'den KOBİ'lere Yeşil Dönüşüm Finansmanı: Detaylı Rehber (2026)

Ne Açıklandı?

Avrupa Yatırım Bankası (AYB), Türkiye'nin yeşil dönüşüm hedeflerini desteklemek amacıyla önemli bir finansman paketi açıkladı. 11 Haziran 2026 tarihinde yapılan duyuruya göre, AYB, Türk Eximbank ve Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası (TKYB) ile her biri 100 milyon Euro tutarında olmak üzere toplam 200 milyon Euro değerinde iki ayrı finansman anlaşması imzaladı.

Bu anlaşmalar, Türkiye'nin yeşil büyüme vizyonu ve küresel iklim hedefleri doğrultusunda reel sektörün ve ihracatçıların yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ve yeşil/sürdürülebilir sanayi alanlarındaki yatırımlarını desteklemeyi amaçlamaktadır. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bu finansmanın işletmelerin temiz enerjiye yatırım yapmasına, verimliliklerini artırmasına ve rekabet güçlerini yükseltmesine yardımcı olacağını belirtmiştir.

Programın Kapsamı

AYB tarafından sağlanan bu 200 milyon Euro'luk finansman, Türk Eximbank ve TKYB aracılığıyla KOBİ'lere ve orta ölçekli şirketlere aktarılacaktır. Programın temel amacı, Türkiye'nin yeşil dönüşümünü hızlandırmak ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmasına katkıda bulunmaktır.

Desteklenecek projeler ve hedeflenen alanlar şunlardır:

• Yenilenebilir Enerji Yatırımları: Güneş, rüzgar, hidroelektrik gibi temiz enerji kaynaklarının kullanımının yaygınlaştırılması ve bu alandaki yeni tesis kurulumları.
• Enerji Verimliliği Projeleri: İşletmelerin enerji tüketimini azaltmaya yönelik yatırımları, üretim süreçlerinde verimlilik artırıcı çözümler.
• Yeşil ve Sürdürülebilir Sanayi Yatırımları: Karbon emisyonlarını azaltan, tedarik zincirlerini güçlendiren ve iklim değişikliğine uyum kapasitesini artıran projeler.
• Sera Gazı Emisyonlarının Azaltılması: Çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlayan, karbon ayak izini düşüren her türlü yatırım.
• Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) Uyum Projeleri: Özellikle ihracatçı firmaların AB'nin SKDM düzenlemelerine uyum sağlamalarına yardımcı olacak yatırımlar.
• Yeni Yeşil İstihdam Alanları Oluşturulması: Yeşil ekonomiye geçişle birlikte ortaya çıkacak yeni iş kollarının ve istihdamın desteklenmesi.

TKYB aracılığıyla sağlanan 100 milyon Euro, sürdürülebilir sanayi yatırımlarına odaklanırken, Türk Eximbank aracılığıyla sağlanan diğer 100 milyon Euro ise Türk ihracatçılarının yeşil finansman projelerine tahsis edilecektir.

Kimler Başvurabilir?

Bu finansman programından yararlanabilecek ana hedef kitle, Türk küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ'ler) ve orta ölçekli şirketlerdir.

Genel olarak, aşağıdaki kriterlere uyan firmalar başvuruda bulunabilir:

• KOBİ'ler ve Orta Ölçekli Şirketler: Türk Eximbank ve TKYB'nin KOBİ tanımına uyan ve yeşil dönüşüm projeleri olan işletmeler.
• İhracat Odaklı Firmalar (Türk Eximbank için): Özellikle ihracat yapan ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'ndan (SKDM) etkilenebilecek sektörlerde faaliyet gösteren firmalar için Türk Eximbank kanalı önem taşımaktadır. Türk Eximbank'ın daha önceki benzer programlarında çalışan sayısı 3000'in altında olan "İhracat Odaklı Firmalar" faydalanabilmekteydi.
• Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Yatırımı Yapacak Firmalar: Kendi enerjisini üretmek veya enerji verimliliğini artırmak isteyen tüm sektörlerden firmalar.
• Yeşil Sertifika Sahibi Firmalar: Çevre dostu uygulamaları benimsemiş ve ilgili sertifikalara sahip firmalar avantaj sağlayabilir.
• Sürdürülebilir Sanayi Yatırımı Yapacak Firmalar (TKYB için): Üretim süreçlerini daha sürdürülebilir hale getirmeyi hedefleyen sanayi işletmeleri.

Başvuru koşulları ve detaylı uygunluk kriterleri için ilgili bankaların (Türk Eximbank ve TKYB) resmi duyurularını ve kredi programı rehberlerini incelemek büyük önem taşımaktadır.

Destek Tutarı ve Oranları

AYB tarafından sağlanan toplam finansman tutarı 200 milyon Euro'dur. Bu tutar, Türk Eximbank ve TKYB arasında 100'er milyon Euro olarak paylaştırılmıştır.

Ancak, KOBİ'lere ve orta ölçekli şirketlere kullandırılacak kredi tutarları, faiz oranları, vade ve geri ödeme koşulları gibi detaylar, henüz genel duyuruda net olarak belirtilmemiştir. Daha önceki benzer programlarda, yatırım kredisi tutarının, işletmenin planladığı yatırım tutarının %70'ini aşamayacağı gibi sınırlamalar bulunabilmekteydi. Ayrıca, kredi anapara ve faiz ödemelerinin belirli ödemesiz dönemler sonrası başlayabileceği de geçmiş uygulamalarda görülmüştür.

Önemli Not: Destek tutarları, oranlar, faiz/kar payı oranları, vade ve geri ödeme planları gibi finansal detaylar için Türk Eximbank ve Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası'nın resmi duyuru metinlerini ve kredi programı rehberlerini kontrol etmeniz gerekmektedir. Bu bilgiler, bankaların kendi kredi politikaları ve risk değerlendirmeleri doğrultusunda belirlenecektir.

Başvuru Süreci ve Son Tarih

Bu finansman programı için başvuru süreci ve son başvuru tarihi henüz resmi duyurularda detaylandırılmamıştır. Ancak, fonların Türk Eximbank ve TKYB aracılığıyla kullandırılacağı göz önüne alındığında, başvuru süreçlerinin bu bankaların mevcut kredi başvuru prosedürlerine benzer olması beklenmektedir.

Genel bir başvuru süreci aşağıdaki adımları içerebilir:

1. Ön Araştırma ve Bilgi Edinme: Türk Eximbank ve TKYB'nin resmi web sitelerindeki ilgili kredi programı sayfalarını ziyaret ederek güncel duyuruları, başvuru rehberlerini ve sıkça sorulan soruları incelemek.
2. Uygunluk Değerlendirmesi: İşletmenizin ve projenizin belirlenen uygunluk kriterlerini karşılayıp karşılamadığını kontrol etmek.
3. Proje Hazırlığı: Desteklenecek yeşil dönüşüm projenizin detaylı fizibilite raporunu, teknik özelliklerini, çevresel etkilerini ve finansal projeksiyonlarını hazırlamak.
4. Gerekli Belgelerin Toplanması: Bankaların talep edeceği şirket evrakları, finansal tablolar, proje dokümanları ve diğer destekleyici belgeleri eksiksiz bir şekilde hazırlamak. Daha önceki benzer programlarda Serbest Muhasebeci Mali Müşavir/Yeminli Mali Müşavir onaylı harcama listeleri talep edilebilmekteydi.
5. Başvuru Yapılması: İlgili bankanın şubeleri veya dijital kanalları üzerinden kredi başvurusunu gerçekleştirmek. Türk Eximbank'ın GREENTİM platformu gibi dijital kanallar üzerinden yeşil finansman başvurularını kolaylaştırdığı bilinmektedir.
6. Değerlendirme ve Onay: Banka tarafından yapılan değerlendirme sonucunda projenin onaylanması ve kredi sözleşmesinin imzalanması.

Son Başvuru Tarihi: Henüz resmi bir son başvuru tarihi açıklanmamıştır. İlgili bankaların web sitelerini ve duyurularını düzenli olarak takip etmek, son başvuru tarihlerini kaçırmamak adına kritik öneme sahiptir.

Mali Müşavirler İçin Notlar

Değerli mali müşavirler, bu yeni finansman paketi, müvekkil KOBİ'leriniz için önemli bir fırsat sunmaktadır. Yeşil dönüşüm projelerine yönelik artan uluslararası finansman imkanları, işletmelerin rekabet gücünü artırmanın yanı sıra, sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmalarına da yardımcı olacaktır.

• Proaktif Bilgilendirme: Müvekkillerinizi bu tür güncel teşvik duyuruları hakkında proaktif olarak bilgilendirmeniz, onların bu fırsatlardan zamanında haberdar olmalarını sağlayacaktır.
• Uygunluk Analizi: Müvekkillerinizin faaliyet alanlarını ve potansiyel yeşil dönüşüm projelerini değerlendirerek, bu finansman programına uygunluklarını analiz etmelerine yardımcı olun. Özellikle ihracatçı firmalar için SKDM uyumu büyük önem taşımaktadır.
• Proje Dokümantasyonu Desteği: Kredi başvuruları için gerekli olan detaylı proje fizibilite raporları, çevresel etki analizleri ve finansal projeksiyonların hazırlanmasında müvekkillerinize rehberlik edin. Özellikle harcama belgelerinin Serbest Muhasebeci Mali Müşavir/Yeminli Mali Müşavir onaylı listesi talep edilebileceği unutulmamalıdır.
• Finansal Danışmanlık: Kredi tutarları, faiz oranları, vade ve geri ödeme planları gibi finansal koşulların müvekkillerinizin nakit akışına ve genel finansal yapısına etkilerini değerlendirerek en uygun finansman stratejisinin belirlenmesine yardımcı olun.
• Sürdürülebilirlik Raporlaması: Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlaması Uzmanlığı (KSRU) eğitimi almış personeli olan KOBİ'lerin avantaj puanı alabileceği benzer programlar bulunmaktadır. Bu tür sertifikasyonların önemini müvekkillerinize aktararak, sürdürülebilirlik raporlama süreçlerine uyum sağlamalarına destek olun.
• Bankalarla İletişim: Türk Eximbank ve TKYB ile doğrudan iletişime geçerek programın güncel detayları, başvuru koşulları ve süreçleri hakkında en doğru ve güncel bilgileri edinin.

Sonuç

Avrupa Yatırım Bankası'nın Türk Eximbank ve Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası aracılığıyla sağladığı 200 milyon Euro'luk yeşil dönüşüm finansmanı, Türkiye'nin KOBİ'leri ve orta ölçekli şirketleri için sürdürülebilirlik ve rekabetçilik yolunda önemli bir adımdır. Yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ve yeşil sanayi alanlarındaki yatırımları destekleyerek, hem çevresel hedeflere ulaşılmasına hem de ekonomik büyümeye katkı sağlanması hedeflenmektedir.

İşletmelerin bu fırsatı en iyi şekilde değerlendirebilmeleri için, ilgili bankaların resmi duyurularını yakından takip etmeleri, proje hazırlıklarını titizlikle yapmaları ve mali müşavirlerinden profesyonel destek almaları büyük önem taşımaktadır. Bu finansman, Türkiye'nin yeşil ekonomiye geçiş sürecini hızlandıracak ve uluslararası arenadaki konumunu güçlendirecektir.

Resmi duyuru için Türk Eximbank web sitesini ziyaret edebilirsiniz.