2544 TÜBİTAK–JSPS (Japonya) İkili İş Birliği Çağrısı: KOBİ'ler ve Mali Müşavirler İçin Detaylı Rehber
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) ile Japonya Bilimi Destekleme Kurumu (Japan Society for the Promotion of Science – JSPS) arasındaki köklü iş birliği, bilimsel ve teknolojik alanlarda ortak projelere zemin hazırlamaya devam ediyor. 12 Haziran 2026 tarihinde yayımlanan duyuru ile 2544 TÜBİTAK–JSPS İkili İş Birliği Çağrısı, 2026 yılı için araştırmacıların ve yenilikçi kuruluşların dikkatine sunulmuştur. Bu rehber makale, söz konusu çağrının KOBİ'ler ve mali müşavirler açısından taşıdığı önemi, başvuru süreçlerini ve dikkat edilmesi gereken hususları detaylı bir şekilde ele almaktadır.
Ne Açıklandı?
TÜBİTAK ve JSPS, 24 Mart 2014 tarihinde imzalanan ikili iş birliği anlaşması çerçevesinde, ortak araştırma projelerini desteklemek amacıyla 2026 yılı ikili iş birliği çağrısını açmıştır. Bu çağrı, Türkiye ve Japonya'daki araştırmacılar arasında bilimsel iş birliğini teşvik etmeyi ve ortak bilimsel projelerin hayata geçirilmesini amaçlamaktadır. Program kapsamında toplamda dört (4) projenin desteklenmesi planlanmaktadır.
Programın Kapsamı
2544 TÜBİTAK–JSPS İkili İş Birliği Çağrısı, bilimsel ve teknolojik tüm alanlardan proje başvurularına açıktır. Programın temel amacı, yeni bilgiler üretilmesi, bilimsel yorumların yapılması veya teknolojik problemlerin çözümlenmesi için bilimsel esaslara uygun projeleri desteklemektir. Desteklenen projeler, araştırmacı ve bilgi değişimi yoluyla yürütülecektir. Bu, iki ülke arasındaki bilimsel etkileşimi ve bilgi transferini artırmayı hedeflemektedir. Projelerin altyapı oluşturmaya yönelik olmaması ve makine-teçhizat taleplerinin toplam bütçe ile dengeli olması beklenmektedir.
Kimler Başvurabilir?
Bu çağrıya başvurabilmek için Türkiye'deki ve Japonya'daki araştırmacıların ortak bir proje üzerinde anlaşmaları ve birlikte başvuru yapmaları esastır. Tek taraflı başvurular kabul edilmemektedir. Türkiye'deki proje yürütücüleri için genel başvuru koşulları (2024 yılı çağrısı referans alınarak, 2026 çağrı metninin kontrol edilmesi önerilir):
- Yükseköğretim Kanunu kapsamında yer alan yükseköğretim kurumları,
- Eğitim ve araştırma hastaneleri,
- Kamu kurum ve kuruluşları,
- Sektör ve büyüklüğüne bakılmaksızın katma değer yaratan ve ticaret sicil belgesi olan Türkiye'de yerleşik sermaye şirketleri (özel kuruluşlar, yani KOBİ'ler de dahil) bünyesinde çalışan araştırmacılar başvurabilir.
Proje yürütücülerinin:
- Üniversite personeli olmaları durumunda doktora/tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta, veteriner hekimlikte uzmanlık/sanatta yeterlik derecesine sahip olmaları gerekmektedir.
- Kamu kurumları veya özel kuruluşlarda çalışmaları durumunda, en az dört yıllık üniversite lisans eğitimi almış olmaları yeterlidir.
- Projenin yürütüleceği kurumun kadrolu/tam zamanlı personeli olmaları gerekmektedir (emekliler ve herhangi bir kurum/kuruluşta çalışmayan doktora sonrası araştırmacılar hariç).
Her iki ülkenin proje ekipleri, kendi ulusal bilimsel koordinatörlerini belirlemelidir.
Destek Tutarı ve Oranları
2544 TÜBİTAK–JSPS İkili İş Birliği Çağrısı, TÜBİTAK 1071 - Uluslararası Araştırma Fonlarından Yararlanma Kapasitesinin ve Uluslararası Ar-Ge İşbirliklerine Katılımın Artırılmasına Yönelik Destek Programı çerçevesinde desteklenmektedir. Program kapsamında her iki taraf da kendi ulusal ekibinin masraflarını karşılamaktadır.
TÜBİTAK tarafından sağlanacak desteklere ilişkin detaylar (2024 ve 2025 yılı çağrıları referans alınarak, 2026 çağrı metninin kontrol edilmesi önerilir):
- Proje destek üst limiti (burs dahil, Proje Teşvik İkramiyesi (PTİ) ve kurum hissesi hariç) 2026 yılı 1. dönemi itibarıyla yıllık bütçe sınırlaması olmaksızın 3.000.000 TL'dir. (2024 çağrısında proje başına 2.000.000 TL olarak belirtilmiştir. Güncel 2026 çağrı metnini kontrol ediniz.)
- Destek oranı %100'dür.
- Türk araştırmacılara yurt dışı seyahat desteği ve araştırma desteği verilebilmektedir.
- Japonya'ya giden araştırmacıların uluslararası yol masrafları ile yaşam masrafları, 6245 sayılı Harcırah Kanunu çerçevesinde TÜBİTAK tarafından karşılanır.
JSPS tarafından Japon ekibine sağlanacak destekler (2024 yılı çağrısı referans alınarak, 2026 çağrı metninin kontrol edilmesi önerilir):
- Mali yıl başına 2.500.000 JPY'ye kadar (toplamda 5.000.000 JPY'ye kadar) fon sağlanabilmektedir.
Önemli Not: Destek tutarları ve oranları ile ilgili en güncel ve kesin bilgiler için lütfen Resmi duyuru metnini ve çağrı dokümanlarını kontrol ediniz.
Başvuru Süreci ve Son Tarih
Türkiye'deki başvuru sahipleri, başvurularını elektronik olarak TÜBİTAK'ın Proje Başvuru Sistemi (uidb-pbs.tubitak.gov.tr) üzerinden 2544 kodlu çağrıya yapmalıdır. Başvuru sürecinin tamamı elektronik imza ile gerçekleştirilmelidir. Japon proje ortaklarının ise JSPS'in kendi başvuru kurallarına uygun şekilde JSPS'e başvuru yapmaları gerekmektedir.
Son Başvuru Tarihi: Duyuru tarihi 12 Haziran 2026 olmasına rağmen, 2026 yılı çağrısına ilişkin kesin son başvuru tarihi ve e-imza son tarihi henüz yayımlanan özet duyuruda belirtilmemiştir. Önceki yılların çağrıları genellikle Eylül ayının ilk haftalarında sona ermiştir (örneğin, 2025 yılı için 3 Eylül 2025, e-imza için 10 Eylül 2025; 2024 yılı için 5 Eylül 2024, e-imza için 13 Eylül 2024). Bu nedenle, başvuru yapmayı düşünen araştırmacıların ve kuruluşların, TÜBİTAK'ın resmi web sitesindeki Resmi duyuru metnini ve çağrı dokümanlarını acilen inceleyerek güncel tarihleri teyit etmeleri büyük önem taşımaktadır. Sistemde yaşanabilecek yoğunluklar göz önünde bulundurularak başvuruların son gün ve saate bırakılmaması önerilir.
Mali Müşavirler İçin Notlar
KOBİ'lerin ve diğer özel kuruluşların bu tür uluslararası iş birliği projelerine katılımı, Ar-Ge ve inovasyon kapasitelerini artırma, uluslararası ağlarını genişletme ve yeni pazarlara erişim sağlama açısından kritik öneme sahiptir. Mali müşavirler için bu çağrıya ilişkin dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:
- Uygun Harcamalar: Proje bütçesi hazırlanırken, TÜBİTAK 1071 Programı Usul ve Esasları çerçevesinde uygun harcama kalemleri (personel giderleri, seyahat giderleri, alet/teçhizat alımları, sarf malzemeleri, hizmet alımları vb.) detaylıca incelenmelidir. Özellikle yurt dışı seyahat ve yaşam masraflarının Harcırah Kanunu çerçevesinde karşılandığına dikkat edilmelidir.
- Bütçe Dengesi: Makine-teçhizat taleplerinin toplam bütçe ile dengeli olması ve altyapı oluşturmaya yönelik harcamaların desteklenmediği unutulmamalıdır.
- Muhasebeleştirme ve Raporlama: Desteklenen projelerde harcamaların doğru muhasebeleştirilmesi ve TÜBİTAK'ın talep ettiği formatta düzenli raporlamaların yapılması gerekmektedir. Bu, destek ödemelerinin aksamadan alınması için hayati öneme sahiptir.
- Elektronik Başvuru ve E-İmza: Başvuru sürecinin tamamen elektronik ortamda ve e-imza ile tamamlanması zorunluluğu, mali müşavirlerin bu süreçlere hakim olmasını ve müvekkillerine gerekli teknik desteği sağlamasını gerektirir.
- Fikri Mülkiyet Hakları: Desteklenmeye hak kazanan projelerde, ortak araştırma ve geliştirme faaliyetlerinden doğacak fikri mülkiyet haklarının sahipliği ve yönetimi konusunda bir anlaşma yapılması ve imzalanması gerekmektedir. Mali müşavirler, bu konudaki hukuki danışmanlık süreçlerinde de yönlendirici olabilirler.
- KOBİ Katılımı: KOBİ'lerin proje ortağı olarak başvurabilmesi, bu firmalar için önemli bir fırsattır. Mali müşavirler, KOBİ'lerin bu programdan faydalanabilmesi için uygun proje ortaklarını bulmalarına ve başvuru süreçlerini yönetmelerine yardımcı olabilirler.
Güncel teşvik duyurularını takip etmek için güncel teşvik duyuruları sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
2544 TÜBİTAK–JSPS (Japonya) İkili İş Birliği Çağrısı, Türkiye ve Japonya arasındaki bilimsel ve teknolojik iş birliğini güçlendirmek adına önemli bir fırsat sunmaktadır. Özellikle KOBİ'ler için uluslararası Ar-Ge projelerine katılım, rekabetçiliklerini artırma ve küresel pazarda yer edinme potansiyeli taşımaktadır. Başvuru yapmayı düşünen tüm araştırmacıların ve kuruluşların, TÜBİTAK'ın resmi web sitesinde yayımlanan 2026 yılı çağrı metnini detaylıca incelemesi, başvuru koşulları, destek miktarları ve son başvuru tarihleri gibi kritik bilgileri teyit etmesi gerekmektedir. Mali müşavirlerin bu süreçte proaktif rol alarak müvekkillerine doğru ve güncel bilgilerle rehberlik etmeleri, başarılı proje başvurularının anahtarı olacaktır.