Şirket üzerine araç satın alma

Sorunuzun devamında 2026 sınırlarını da sormuşsunuz; en kritik kısım olduğu için oradan başlayayım, sonra ticari/binek ayrımı ve kayıt düzenini özetleyeyim.

2026 yılı binek otomobil gider kısıtlaması sınırları

Binek otomobillerde gider kısıtlaması 7194 sayılı Kanun (yürürlük 07.12.2019) ile geldi; tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. 2026 için geçerli sınırlar:

• Aylık kira gideri (KDV hariç): 46.000 TL
• ÖTV + KDV toplamının doğrudan gider yazılabilen kısmı: 1.200.000 TL
• Amortismana esas bedel — vergiler hariç (ÖTV+KDV ayrı, ilk iktisap): 1.380.000 TL
• Amortismana esas bedel — vergiler maliyete eklenirse veya ikinci el araçta: 2.600.000 TL
• Akaryakıt, bakım, onarım, sigorta, otoyol/köprü gibi cari giderler: %70'i indirilebilir (%30'u KKEG)

Bu tutarları aşan kısımlar kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak matraha eklenir; KDV'nin KKEG'e isabet eden kısmı da indirim konusu yapılamaz.

En kritik adım: Ticari araç mı, binek otomobil mi?

Önce aracın tescil ve GTİP açısından "binek otomobil" (87.03) mü, yoksa yük/yolcu taşıma amaçlı ticari araç mı (kamyon, kamyonet/panelvan 87.04, minibüs, otobüs vb.) olduğu doğru tespit edilmelidir. Çünkü vergisel sonuç tamamen buna bağlı:

• Ticari araçlar: Gider kısıtlaması YOKTUR. Yüklenilen KDV tamamen indirilir, amortisman tam ayrılır, akaryakıt/bakım giderlerinin %100'ü indirilir.
• Binek otomobiller (87.03): Yukarıdaki tüm sınırlar uygulanır. Ayrıca yüklenilen KDV kural olarak indirilemez (KDVK md. 30/b); istisna olarak esas faaliyeti araç kiralama/işletme olanlar (filo, taksi, sürücü kursu vb.) indirebilir. İndirilemeyen KDV, ÖTV ile birlikte ya maliyete eklenir ya da yukarıdaki gider sınırına dahil edilir.

Muhasebe kaydı (özet)

• Araç bedeli 254 Taşıtlar hesabında aktifleştirilir; amortisman 257 ile ayrılır.
• Binekte iktisap yılında kıst amortisman (aracın aktife girdiği aydan yıl sonuna kadar) uygulanır.
• İndirilemeyen ÖTV+KDV: dönem başında verilen tercihe göre ya maliyete eklenir (254) ya da (sınırı aşmıyorsa) doğrudan gidere yazılır.
• Sınırı aşan amortisman ve gider kısımları 689 (KKEG) olarak izlenir ve beyannamede matraha ilave edilir.

Pratik dikkat noktaları

• Aracın işletmede kullanıldığı belgelenebilmeli (özel kullanım riski).
• Satın alma ile finansal kiralama (leasing) ve uzun dönem kiralama vergisel olarak karşılaştırılmalı.
• ÖTV+KDV için "maliyete ekle" mi "doğrudan gider yaz" mı kararı yıllık vergi planlamasına göre verilmeli (tercih sonradan değiştirilemez).
• İkinci el binek otomobilde 2.600.000 TL'lik amortisman tavanı unutulmamalı.

Kaynak: 7194 sayılı Kanun ve GVK md. 40 ile 68; 311 sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliği. 2026 tutarları yeniden değerleme oranıyla güncellenmiştir.

Şirket Üzerine Araç Satın Alma: Ticari ve Binek Araçta Vergi ve Muhasebe Rehberi

Şirket üzerine araç alırken önce aracın ticari araç mı yoksa binek otomobil mi olduğunun doğru tespiti yapılmalıdır; çünkü vergi, KDV, amortisman, gider yazma ve kullanım kısıtları buna göre değişir. Araç alımında ayrıca şirket yetkisi, fatura düzeni, ödeme şekli, ruhsat/tescil ve muhasebe kaydı birlikte değerlendirilmelidir.

Aşağıda ticari ve binek araçlar için ayrı ayrı, mevzuat odaklı ve pratik uygulama şeklinde özetledim. 2026 yılında verilen beyanname, 2025 gelirlerine aittir; bu nedenle beyannamede kullanılan istisna, had ve sınırlar 2025 gelirlerine ilişkin güncel tutarlar üzerinden değerlendirilmelidir. Emin olunmayan güncel tutarlarda, ilgili yılın tablo ve tarifesine bakılması gerekir.

1) Araç alımında genel dikkat noktaları

• • Araç şirket adına alınacaksa faturanın şirket unvanı ile düzenlenmesi gerekir; ödeme ve muhasebe kaydı da şirketle uyumlu olmalıdır.
  • Şirket adına alınan aracın şirket faaliyetinde kullanılması gerekir; kişisel kullanım varsa giderleştirme ve KDV indirimi açısından risk doğabilir.
  • Şirket türü önemlidir; özellikle şahıs şirketlerinde şahsi hesap ile işletme hesabının ayrıştırılması muhasebe ve ispat açısından önem taşır.
  • Kredi ile alımda, kredi faizi ve finansman giderlerinin hangi ölçüde gider yazılacağı, aracın türüne ve kullanımına göre ayrıca değerlendirilmelidir.
  • İkinci el araç alımında satıcının durumu, fatura/yevmiye belgesi ve KDV oranı doğru tespit edilmelidir; ticari ve binek araçta uygulama farklıdır.

2) Ticari araç alınırken vergi boyutu

Ticari araç denildiğinde kamyon, kamyonet, panelvan, minibüs, otobüs ve benzeri faaliyet aracı niteliğindeki taşıtlar kastedilir; aracın teknik ve ruhsat sınıfı belirleyicidir. Ticari araçlarda genel prensip, araca ilişkin KDV’nin indirim konusu yapılabilmesi ve aracın iktisap bedelinin amortisman yoluyla giderleştirilmesidir.

• • KDV: Faturada yer alan KDV, işletme faaliyetinde kullanılıyorsa indirim konusu yapılabilir.
  • ÖTV: Aracın iktisap bedelinin içinde yer alan ÖTV, araç maliyetinin parçası olur; giderleştirme ve amortisman buna göre yapılır.
  • Amortisman: Ticari araç iktisadi kıymet olarak aktife alınır ve faydalı ömrüne göre amortismana tabi tutulur.
  • MTV: Ticari araçlarda Motorlu Taşıtlar Vergisi gider yazılabilir; ancak bunun da fiili kullanım ve belge düzeniyle uyumlu olması gerekir.
  • Bakım, yakıt, sigorta, HGS/OGS, otoyol geçişleri: İşletme faaliyetinde kullanılıyorsa genel olarak gider kaydı mümkündür; belge düzeni şarttır.

Pratik muhasebe mantığı: Ticari araç şirket aktifine alınır, alış bedeli ve varsa ek maliyetler aktifleştirilir, dönem sonunda amortisman ayrılır; kullanım giderleri ise dönem gideri olarak kaydedilir.

3) Binek otomobil alınırken vergi boyutu

Binek otomobil alımında en kritik konu, gider ve amortisman sınırlamalarıdır. Binek araçlarda KDV, ÖTV, amortisman, kiralama ve gider sınırları ticari araçlara göre daha kısıtlıdır; ayrıca kullanımın işletme faaliyetiyle bağlantısı daha dikkatli ispatlanmalıdır.

• • KDV: Binek araç alımında KDV’nin indirimi her durumda mümkün değildir; araç ve kullanım niteliğine göre değerlendirilir.
  • ÖTV: Binek araç alım maliyetine dahil olur; doğrudan gider yazma yerine maliyet/amortisman etkisi öne çıkar.
  • Amortisman sınırı: Binek otomobillerde amortisman matrahı ve gider yazılabilir tutarlar için mevzuatta üst sınırlar uygulanır; güncel tutarlar ilgili yıl tablosundan kontrol edilmelidir.
  • MTV: Binek araçlarda MTV çoğu durumda doğrudan gider olarak değil, vergi mevzuatındaki sınırlara göre değerlendirilir.
  • Yakıt, bakım, otopark, HGS: İşle ilgili kullanım oranı ve belge düzenine göre giderleştirme yapılır; şahsi kullanım varsa ayrıştırma gerekir.

Önemli nokta: Binek araçta her gider kalemini otomatik olarak %100 gider yazmak doğru değildir. Kayıtların aracın şirket işinde kullanımını desteklemesi ve sınırlı gider kurallarına uygun olması gerekir.

4) Muhasebe kayıtları nasıl olmalıdır?

Aracın alımında kayıt tekniği, aracın aktifleştirilip aktifleştirilmeyeceğine ve KDV/ÖTV durumuna göre değişir. Uygulamada en doğru yaklaşım, aracın edinim bedelini, varsa vergilerini, noter/tescil ve benzeri masrafları birlikte değerlendirip uygun hesapta izlemektir.

• • Şirket adına alınan araç çoğunlukla 253 Taşıtlar hesabında aktifleştirilir.
  • Ödenen bedel, varsa doğrudan maliyete dahil edilmesi gereken kalemlerle birlikte kayıt altına alınır.
  • KDV indirilebilir ise 191 İndirilecek KDV hesabı kullanılır.
  • İndirilemeyen KDV veya maliyete eklenmesi gereken tutarlar aracın maliyetine eklenir.
  • Dönem sonlarında 257 Birikmiş Amortismanlar hesabı ile amortisman ayrılır.

Örnek yevmiye mantığı:

• • Araç alışında: Araç maliyeti ilgili hesaplara borç, ödeme banka/kasa alacak kaydı.
  • İndirilebilir KDV varsa: 191 hesapta izlenir.
  • Amortisman ayrılırken: 770/780 benzeri gider hesabı borç, 257 birikmiş amortisman alacak kaydı.

Net hesap, şirketin faaliyet konusu, araç sınıfı, fatura yapısı ve KDV indirilebilirlik durumuna göre değişeceği için muhasebe fişi hazırlanırken belgeler birlikte kontrol edilmelidir.

5) Ticari araç için pratik örnek

Varsayım: Şirket, KDV’ye tabi faaliyetinde kullanmak üzere ticari nitelikte bir aracı fatura ile satın alıyor.

• • Araç bedeli: 1.000.000 TL
  • KDV: 200.000 TL
  • Toplam ödeme: 1.200.000 TL

Bu durumda KDV indirim hakkı varsa 200.000 TL indirilecek KDV olarak değerlendirilir; araç maliyetine 1.000.000 TL aktarılır ve amortisman buna göre ayrılır. Araç ticari kullanımda olduğu için yakıt, bakım, sigorta ve benzeri belgeli giderler de kurum kazancının tespitinde dikkate alınabilir.

6) Binek otomobil için pratik örnek

Varsayım: Şirket, binek otomobil satın alıyor ve aracın bedeli ile vergileri birlikte fatura ediliyor.

• • Araç bedeli: 1.200.000 TL
  • ÖTV + KDV: 800.000 TL
  • Toplam fatura: 2.000.000 TL

Bu durumda binek araçta vergi kısmının tamamı otomatik olarak gider yazılamaz; mevzuattaki binek otomobil sınırlamaları nedeniyle hangi kısmın maliyete ekleneceği, hangi kısmın gider veya amortisman konusu olacağı ayrıca kontrol edilmelidir. Güncel amortisman ve gider sınırları için ilgili yılın tablo ve tarifesine bakılması gerekir.

Pratikte en güvenli yöntem, binek araçta fatura bedelini, indirimi mümkün kısımları ve gider sınırlarını ayrı ayrı değerlendirmektir; aksi halde vergi incelemesinde düzeltme doğabilir.

7) Şirket aracı alınırken belge seti

• • Şirket yetki belgeleri
  • İmza sirküleri
  • Vergi levhası
  • Faaliyet belgesi
  • Araç faturası
  • Ödeme dekontu
  • Noter/tescil ve ruhsat işlemlerine ilişkin belgeler

Belgelerin birbiriyle uyumlu olması gerekir; özellikle ödeme yapan hesap ile fatura sahibi şirket arasında çelişki bulunmamalıdır.

8) Vergi açısından dikkat edilmesi gereken kritik noktalar

• • Araç türü yanlış sınıflandırılmamalıdır; ticari araç ile binek araç farklı kurallara tabidir.
  • KDV indirimi her araçta aynı değildir; indirilebilirlik faaliyet konusu ve araç türüne bağlıdır.
  • Amortisman yalnızca aktife alınan iktisadi kıymetler için söz konusudur.
  • Kişisel kullanım varsa giderlerin tamamı değil, işle ilgili kısmı dikkate alınmalıdır.
  • Belgesiz gider yazılmamalıdır; banka dekontu, fatura ve tescil kayıtları birlikte kontrol edilmelidir.

9) Pratik çözüm: Nasıl ilerlemelisiniz?

• • Önce aracın ruhsat/teknik sınıfını belirleyin.
  • Araç şirket işinde gerçekten kullanılacak mı, bunu netleştirin.
  • Faturanın şirket adına düzenlenmesini sağlayın.
  • KDV indirimi mümkün mü, önce bunu kontrol edin.
  • Araç maliyetini aktifleştirip amortisman planını oluşturun.
  • Yakıt, bakım, sigorta ve MTV gibi giderleri belgeye bağlayın.
  • Binek araçta sınırlamaları; ticari araçta ise kullanım ispatını özellikle takip edin.

10) Kısa muhasebe örneği

Şirket, ticari araç aldı ve araç bedeli 800.000 TL, KDV 160.000 TL olsun. KDV indirilebiliyorsa muhasebe özeti şu mantıkla kurulur:

• • 253 Taşıtlar: 800.000 TL
  • 191 İndirilecek KDV: 160.000 TL
  • 102 Bankalar: 960.000 TL

Dönem sonunda amortisman ayrılır ve ilgili gider hesabına aktarılır. Eğer KDV indirimi mümkün değilse, indirilemeyen KDV aracın maliyetine eklenir.

Yasal Dayanaklar

• • GVK Md. 40 (ticari kazancın tespitinde indirilecek giderler)
  • GVK Md. 68 (serbest meslek kazancında indirilecek giderler; serbest meslek erbabı için kıyaslı değerlendirme)
  • GVK Md. 13 (transfer fiyatlandırması/örtülü kazanç bağlantılı değerlendirmeler varsa)
  • KDVK Md. 29 (indirilecek KDV)
  • KDVK Md. 30 (indirilemeyecek KDV)
  • VUK amortisman hükümleri (iktisadi kıymetlerin aktifleştirilmesi ve amortisman ayrılması)
  • MTV mevzuatı (motorlu taşıtlar vergisinin araç sınıfına göre uygulanması)
  • Binek otomobillere ilişkin gider ve amortisman sınırlamaları (güncel yıl tutarları ve sınırları ilgili mevzuat/tablo üzerinden kontrol edilmelidir)