Serbest meslek makbuzu (e-SMM) düzenledikten sonra hatalı olduğu fark edilirse iptal veya düzeltme süreci nasıl işler?

e-SMM İptal ve Düzeltme Süreci

e-Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM) onaylandıktan sonra hatalı olduğu fark edilirse, iptal veya düzeltme için Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) portalı üzerinden işlem yapılır. İptal süresi makbuzun düzenlendiği tarihten itibaren 8 gün ile sınırlıdır; bu süre içinde iptal edilebilir, süre geçerse geriye dönük düzeltme makbuzu kesilir.

Adımlar:

• • İptal (8 gün içinde): GİB e-SMM portalına girin, ilgili makbuzu seçin, "İptal Et" seçeneğini kullanın. İptal nedeni belirtilir ve onaylanır. İptal edilen makbuzun yerine yeni e-SMM düzenlenmez, işlem tamamlanır.
  • Düzeltme (İptal süresi geçerse): İptal edilemezse, hatalı makbuzun yerine geriye dönük düzeltme e-SMM'si düzenleyin. Düzeltme makbuzunda orijinal makbuz numarası ve hata nedeni belirtilir, doğru tutar/açıklama ile kesilir. Orijinal makbuz geçersiz sayılır.
  • Her iki işlemde de alıcı bilgisi (müvekkil) aynı tutulur, GİB'e bildirim otomatik yapılır.

Yasal Süreler: İptal için 8 gün zorunludur. Süre geçerse cezai işlem riski doğar (usulsüzlük cezası uygulanabilir, güncel tutarlar için VUK cezai şartlar tablosuna bakınız). Düzeltme için süre sınırı yoktur, ancak gecikme beyanname dönemini etkileyebilir (2026 beyannamesi 2025 gelirlerine aittir).

Pratik Çözüm Örneği (Avukat Senaryosu): 01.03.2026'da müvekkile 10.000 TL yerine hatalı 12.000 TL e-SMM kestiniz.

• • 8 gün içinde iptal: 09.03.2026'ya kadar iptal edin, ardından yeni e-SMM ile 10.000 TL kesin.
  • Süre geçerse düzeltme: 12.000 TL'lik makbuzun yerine "Düzeltme e-SMM" ile 10.000 TL kesin (fark -2.000 TL gösterilir). Muhasebede: Orijinal iade edilmez, düzeltme ile net 10.000 TL gelir kaydedilir.
  Bu şekilde KDV ve stopaj doğru hesaplanır, müvekkil fatura indirimini kullanabilir.

Yasal Dayanaklar:

• • GVK Md. 94 (Serbest meslek kazançları ve stopaj)
  • VUK Md. 229-232 (Belge düzeni ve cezalar)
  • GİB e-SMM Uygulama Genel Tebliği (İptal/düzeltme usulleri)