22.04.2026 tarihli BDDK kararıyla servis modeli bankacılığı izni alan bir fintech şirketinin gelir ve giderleri için özel nasil uygulanir?

Giriş ve Yasal Dayanak

22.04.2026 tarihli BDDK kararıyla servis modeli bankacılığı izni alan bir fintech şirketinin gelir ve giderlerinin muhasebeleştirilmesi, genel muhasebe ilkeleri ile birlikte Bankacılık Kanunu, Vergi Usul Kanunu (VUK), Katma Değer Vergisi Kanunu (KDV Kanunu) ve Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK) hükümlerine tabi olacaktır. Servis modeli bankacılığı, BDDK tarafından belirlenen çerçevede, bankacılık faaliyetlerinin teknolojik altyapı ve yazılımlar aracılığıyla sunulmasını kapsar. Bu nedenle, şirketin muhasebe kayıtları hem genel ticari işletme prensiplerine hem de finansal sektörün özel düzenlemelerine uygun olarak titizlikle yapılmalıdır.

Başlıca yasal dayanaklar şunlardır:

• Vergi Usul Kanunu (VUK): Defter tutma yükümlülükleri, belge düzeni, değerleme hükümleri ve genel muhasebe kayıt esasları.
• Katma Değer Vergisi Kanunu (KDV Kanunu): Özellikle finansal hizmet istisnası (KDV Kanunu madde 17/4-a) ve şirketin sunduğu hizmetlerin KDV'ye tabi olup olmadığına ilişkin hükümler.
• Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK): Kurum kazancının tespiti, indirilecek giderler, istisnalar ve beyanname süreçleri.
• Bankacılık Kanunu ve İlgili BDDK Düzenlemeleri: Servis modeli bankacılığının tanımı, faaliyet kapsamı, raporlama yükümlülükleri ve finansal denetim prensipleri.
• Türk Ticaret Kanunu (TTK): Ticari defterlerin tutulması ve genel ticari işletme hükümleri.

Gelirlerin Muhasebeleştirilmesi

Fintech şirketinin servis modeli bankacılığı kapsamında elde edeceği başlıca gelir kalemleri komisyon gelirleri, platform kullanım ücretleri ve faiz gelirleri olabilir. Bu gelirlerin tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilmesi esastır.

• Komisyon Gelirleri: Ödeme işlemleri, para transferleri, hesap işletim ücretleri gibi finansal hizmetler karşılığında alınan komisyonlardır. Bu tür gelirler genellikle KDV Kanunu'nun 17/4-a maddesi kapsamında KDV'den istisna olabilir. Ancak, BDDK'nın belirlediği finansal hizmet kapsamı dışında kalan (örneğin yazılım lisanslama) gelirler KDV'ye tabi olacaktır.
  Muhasebe Kaydı Örneği (KDV'den İstisna Komisyon):
  120 ALICILAR HS. XXXX TL Borç
      600 YURTİÇİ SATIŞLAR HS. XXXX TL Alacak
  
• Platform Kullanım/Yazılım Lisans Gelirleri: Eğer şirket, servis modeli bankacılığı altyapısını başka kurumlara lisanslıyorsa veya platform kullanım ücreti alıyorsa, bu gelirler genellikle genel hükümler çerçevesinde %20 KDV'ye tabi olacaktır.
  Muhasebe Kaydı Örneği (KDV'ye Tabi Lisans Geliri):
  120 ALICILAR HS. XXXX TL Borç
      600 YURTİÇİ SATIŞLAR HS. YYYY TL Alacak
      391 HESAPLANAN KDV HS. ZZZZ TL Alacak (YYYY * %20)
  
• Faiz Gelirleri: Şirketin kendi fonlarını değerlendirmesi sonucu elde ettiği mevduat faizleri veya diğer finansal araç faizleri KDV'den istisnadır.
  Muhasebe Kaydı Örneği (Faiz Geliri):
  102 BANKALAR HS. / 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER HS. XXXX TL Borç
      642 FAİZ GELİRLERİ HS. XXXX TL Alacak

Giderlerin Muhasebeleştirilmesi

Şirketin faaliyetlerini sürdürmek için katlandığı tüm giderler, VUK'un dönemsellik ve tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilmeli ve Kurumlar Vergisi Kanunu'na göre ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olması halinde gider olarak dikkate alınabilir.

• Personel Giderleri: Maaşlar, ücretler, SGK primleri, ikramiyeler gibi personel maliyetleri.
  Muhasebe Kaydı Örneği:
  770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ HS. XXXX TL Borç
      360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HS. (Gelir Vergisi, Damga Vergisi) XXX TL Alacak
      361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HS. XXX TL Alacak
      335 PERSONELE BORÇLAR HS. XXX TL Alacak (Net Ücret)
  
• Operasyonel Giderler: Kira, elektrik, iletişim, IT altyapı (sunucu, bulut hizmetleri), güvenlik, pazarlama giderleri. Bu giderlere ilişkin KDV, genel esaslara göre indirim konusu yapılabilir.
  Muhasebe Kaydı Örneği:
  770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ HS. XXXX TL Borç
  191 İNDİRİLECEK KDV HS. YYYY TL Borç
      320 SATICILAR HS. / 102 BANKALAR HS. ZZZZ TL Alacak
  
• Regülasyon ve Uyum Giderleri: BDDK tarafından talep edilen denetim, danışmanlık, lisanslama ve hukuki uyum maliyetleri. KDV'ye tabi ise indirilebilir.
  
• Ar-Ge Giderleri: Yeni ürün ve hizmet geliştirme maliyetleri. KVK'da yer alan Ar-Ge indirimi hükümlerinden faydalanmak için ayrı takip edilmelidir.
  

Uygulanabilir Adımlar ve Özel Hususlar

1. Tek Düzen Hesap Planı Adaptasyonu: BDDK'nın raporlama gereksinimlerine ve finansal hizmet sektörünün özelliklerine uygun olarak Tek Düzen Hesap Planı'nın alt hesapları detaylandırılmalıdır. Özellikle gelir ve gider hesapları, faaliyet türlerine göre ayrıştırılmalıdır.
2. E-Belge Uygulamaları: Şirket, cirosal büyüklüğüne bakılmaksızın e-Fatura, e-Arşiv Fatura ve e-Defter uygulamalarına tabidir. Tüm satış ve alış faturaları ile yasal defterler elektronik ortamda düzenlenmelidir.
3. KDV Beyanı ve Finansal İstisnalar: KDV Kanunu'nun 17/4-a maddesi kapsamında KDV'den istisna olan finansal hizmet gelirleri ile KDV'ye tabi olan diğer gelirler (örneğin yazılım lisanslama) net bir şekilde ayrıştırılmalı ve KDV beyannamesinde doğru bir şekilde gösterilmelidir. İstisna kapsamındaki işlemler nedeniyle yüklenilen KDV'nin indirim yasağı dikkate alınmalıdır.
4. Kurumlar Vergisi: Elde edilen tüm gelirler ile yapılan giderler KVK hükümlerine göre değerlendirilerek kurum kazancı tespit edilir ve yıllık Kurumlar Vergisi beyannamesi ile beyan edilir. Ar-Ge indirimleri gibi teşvikler varsa, bunlar beyannamede gösterilmelidir.
5. SGK Yükümlülükleri: Çalışanlara ilişkin Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi düzenli olarak verilmeli ve SGK primleri süresinde ödenmelidir.
6. BDDK Raporlamaları: BDDK tarafından belirlenen periyotlarda (haftalık, aylık, üç aylık, yıllık) finansal tablolar, risk raporları ve diğer operasyonel veriler BDDK'ya raporlanmalıdır. Bu, muhasebe sisteminin BDDK formatında veri üretebilmesini gerektirir.
7. İç Kontrol ve Denetim: Finansal işlemlerin doğruluğunu, güvenilirliğini ve yasalara uygunluğunu sağlamak amacıyla güçlü bir iç kontrol sistemi kurulmalı ve düzenli iç denetimler yapılmalıdır.

Hesaplama Örneği (KDV Farklılaşması)

Fintech şirketi, bir ay içinde iki farklı gelir elde etmiştir:

• Banka X'e servis modeli bankacılığı kapsamında ödeme altyapısı hizmeti sunarak 50.000 TL komisyon geliri (KDV'den istisna).
• Şirket Y'ye özel bir yazılım lisans hizmeti sunarak 20.000 TL + %20 KDV = 24.000 TL gelir.

Muhasebe Kayıtları:

1. Banka X'ten gelen komisyon için:
120 ALICILAR HS. 50.000 TL Borç
    600 YURTİÇİ SATIŞLAR HS. 50.000 TL Alacak

2. Şirket Y'den gelen yazılım lisans geliri için:
120 ALICILAR HS. 24.000 TL Borç
    600 YURTİÇİ SATIŞLAR HS. 20.000 TL Alacak
    391 HESAPLANAN KDV HS. 4.000 TL Alacak

Kaynak Yönlendirmesi

Daha detaylı bilgi ve güncel mevzuat için aşağıdaki resmi kurumların web siteleri incelenmelidir:

• Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB):www.gib.gov.tr (VUK, KDV, KVK tebliğleri ve sirkülerleri)
• Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK):www.bddk.org.tr (Bankacılık Kanunu, yönetmelikler ve servis modeli bankacılığı düzenlemeleri)
• Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK):www.sgk.gov.tr (Sigorta primleri ve istihdam mevzuatı)
• Resmi Gazete:www.resmigazete.gov.tr (Tüm yasal düzenlemeler)

Onemli Noktalar

• Servis modeli bankacılığı faaliyetleri için BDDK, VUK, KDV ve KVK mevzuatına uyum esastır.
• Gelirler (komisyon, lisans, faiz) tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilmeli, KDV istisnası ve tabi olma durumları ayrıştırılmalıdır.
• Giderler (personel, operasyonel, regülasyon) dönemsellik ilkesine göre kaydedilmeli, KVK'ya uygunluğu denetlenmelidir.
• E-Fatura, e-Arşiv Fatura ve e-Defter gibi e-belge uygulamaları zorunludur.
• BDDK'nın belirlediği format ve periyotlarda düzenli finansal raporlama yapılması gerekmektedir.

Not: Nihai uygulama oncesi GIB, SGK ve Resmi Gazete duyurulari ile teyit ediniz.