Teknoloji Hamlesi ve Yeşil Dönüşüm Programları: Yeni Uygulama Esasları ve Mali Müşavirlerin Rolü
8 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan kararlar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülen Teknoloji Hamlesi Programı ve Yeşil Dönüşüm Programı uygulama esaslarında önemli değişiklikler getirmiştir. Bu güncellemeler, özellikle ilgili sektörlerde faaliyet gösteren firmaların yatırım ve teşvik süreçlerini doğrudan etkileyecek niteliktedir. Mali müşavirler olarak, müvekkillerimize doğru ve güncel danışmanlık hizmeti sunabilmek adına bu değişiklikleri yakından takip etmemiz büyük önem taşımaktadır.
Dikkat Edilmesi Gereken Başlıca Değişiklikler
Yeni düzenlemelerle birlikte programların işleyişinde ve başvuru koşullarında çeşitli revizyonlar yapılmıştır. İşte mali müşavirlerin özellikle dikkat etmesi gereken kritik noktalar:
- Program Adı Sadeleşmesi ve Yeni Cumhurbaşkanı Kararı: Daha önce "Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı" olarak bilinen programın adı "Teknoloji Hamlesi Programı" olarak sadeleştirilmiştir. Ayrıca, programların dayanağı olan 2012/3305 sayılı Karar yerine 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı esas alınmıştır. Bu durum, mevzuat referanslarında güncellemeyi gerektirmektedir.
- Yeşil Dönüşüm Programı İçin 5 Yıllık Yol Haritası ve Ekip Zorunluluğu: Yeşil Dönüşüm Programı'na başvuracak firmaların, tesis bazında beş yıllık bir yeşil dönüşüm yol haritası hazırlaması zorunlu hale gelmiştir. Bu yol haritası, enerji tüketimi, emisyon azaltımı, kaynak verimliliği ve çevresel performans gibi alanlarda somut, ölçülebilir ve karşılaştırılabilir hedefler içermelidir. Ayrıca, her yatırımcı şirketin en az üç kişiden oluşan bir "yeşil dönüşüm ekibi" kurması ve bu ekip içinde bir "yeşil dönüşüm lideri" belirlemesi gerekmektedir.
- Komite Değerlendirme Kriterleri ve Süreçleri: Teknoloji Hamlesi Programı'nda destek başvurularının kabul veya reddine ilişkin Komite kararları, belirli kriterler üzerinden puanlama yöntemiyle alınacaktır. Diğer hususlarda ise oy çokluğu aranacak, oyların eşitliği durumunda Komite Başkanının oyu belirleyici olacaktır. Değerlendirme, revizyon ve destekleme süreçleri daha ayrıntılı tanımlanmış, önceliklendirme kriterleri netleştirilmiştir.
- Proje Tamamlama Süresi ve Yeminli Mali Müşavir Raporu: Yatırım projesi kapsamında öngörülen üretime yönelik yatırım süresinin bitiminden sonra yatırımcıların, projenin tamamlanma durumu konusunda karar alınması talebiyle üç ay içerisinde Program Portali üzerinden başvuruda bulunması gerekmektedir. Teşvik belgesi düzenlenmemiş projeler için kapasite sağlanma durumunun tespiti, yeminli mali müşavir (YMM) raporuna istinaden Genel Müdürlük tarafından yapılacaktır. Bu durum, YMM'lerin sorumluluğunu ve rolünü artırmaktadır.
- Program Portali Üzerinden İşlemler: Başvuruların alınması, projelerin değerlendirilmesi, izleme ve revizyon süreçleri ile projelere ilişkin karar alma iş ve işlemleri, bilgi akışı ve iletişim tamamen Program Portali aracılığıyla yürütülecektir. Bu, dijitalleşmenin önemini bir kez daha vurgulamaktadır.
- Öz Tüketim Amaçlı Yenilenebilir Enerji Yatırımlarının Kapsama Alınması: İmalat sanayii işletmelerinin öz tüketimine yönelik olarak gerçekleştirilecek güneş veya rüzgâr enerjisine dayalı elektrik üretim tesisi yatırımları, proje bütünlüğünün sağlanması amacıyla program kapsamına dahil edilebilecektir.
- Geçiş Hükümleri: Tebliğ değişikliğinden önce yapılan başvurular, revizyon talepleri hariç olmak üzere başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılacaktır. Ancak talep edilmesi ve Komite tarafından uygun bulunması halinde bu başvurular yeni düzenlemelere göre de değerlendirilebilecektir.
Mali Müşavirlerin Yapması Gerekenler
Bu değişiklikler ışığında, mali müşavirlerin müvekkillerine etkin danışmanlık sağlayabilmeleri için aşağıdaki adımları atmaları önerilmektedir:
- Mevzuatı Detaylı İncelemek: Resmî Gazete'de yayımlanan ilgili tebliğleri ve Cumhurbaşkanı Kararını titizlikle okuyarak tüm detayları öğrenmek.
- Müvekkilleri Bilgilendirmek: Özellikle Teknoloji Hamlesi ve Yeşil Dönüşüm Programları kapsamında yatırım yapmayı planlayan veya mevcut başvuruları olan müvekkilleri, yeni uygulama esasları ve olası etkileri hakkında bilgilendirmek.
- Yeşil Dönüşüm Yol Haritası Hazırlığına Destek Olmak: Yeşil Dönüşüm Programı'na başvuracak firmaların 5 yıllık yol haritası ve ölçülebilir hedefler belirleme süreçlerinde danışmanlık sağlamak, gerekli raporlamaların hazırlanmasına yardımcı olmak.
- Program Portali Kullanımına Hakim Olmak: Tüm süreçlerin Program Portali üzerinden yürütülecek olması nedeniyle, portalin işleyişine ve gerektirdiği bilgi/belge yükleme formatlarına hakim olmak.
- YMM Raporlama Süreçlerine Hazırlıklı Olmak: Teşvik belgesi olmayan projelerin tamamlanma tespitinde YMM raporunun zorunlu hale gelmesi nedeniyle, bu raporlama süreçleri için gerekli bilgi ve belgelerin eksiksiz hazırlanmasını sağlamak ve müvekkilleri yönlendirmek.
Sonuç
Teknoloji Hamlesi ve Yeşil Dönüşüm Programları uygulama esaslarında yapılan bu değişiklikler, Türkiye'nin sanayide teknolojik gelişimi ve sürdürülebilir yeşil dönüşüm hedeflerine ulaşmasında kritik bir rol oynamaktadır. Mali müşavirler olarak, bu yeni düzenlemelere hızla adapte olmak, müvekkillerimize doğru stratejiler geliştirmelerinde rehberlik etmek ve teşvik süreçlerini sorunsuz bir şekilde yönetmelerine yardımcı olmak, mesleki sorumluluğumuzun bir gereğidir. Güncel mevzuat bilgisi ve proaktif yaklaşımla, firmaların bu desteklerden en verimli şekilde faydalanmasını sağlayabiliriz.