Giriş
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından 13 Ocak 2024 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan "Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" ile internet ortamından yayın yapan kuruluşlara yönelik önemli düzenlemeler getirilmiştir. Bu değişiklikler, özellikle internet üzerinden radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti sunan medya hizmet sağlayıcıları ile bu yayınları ileten platform işletmecileri için yeni idari ve mali yükümlülükler doğurmaktadır. Mali müşavirler olarak, müvekkillerinizin bu yeni düzenlemelere uyum sağlaması ve olası risklerden kaçınması adına bu değişiklikleri yakından takip etmeniz büyük önem taşımaktadır.
Söz konusu Yönetmelik, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'a eklenen 29/A maddesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektedir. Temel amaç, internet ortamındaki yayın hizmetlerinin düzenlenmesi, lisanslandırılması, yetkilendirilmesi ve denetlenmesidir. Bu düzenlemeler, bireysel iletişim hizmetlerini (örneğin Twitter gibi platformlar veya kişisel YouTube kanalları) kapsamamaktadır; ancak editoryal sorumluluk taşıyan medya hizmet sağlayıcılarını hedef almaktadır.
Dikkat Edilmesi Gereken Temel Hususlar
Yeni yönetmelik, internet yayıncılığı alanında faaliyet gösteren firmalar için bir dizi kritik yükümlülük getirmektedir. Mali müşavirlerin, müvekkillerini bu konularda bilgilendirmesi ve gerekli adımları atmalarına yardımcı olması gerekmektedir:
- Yayın Lisansı ve İletim Yetkisi Zorunluluğu: Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerini sadece internet ortamından sunmak isteyen medya hizmet sağlayıcılarının RTÜK'ten yayın lisansı alması zorunludur. Bu yayınları internet ortamından ileten platform işletmecilerinin de RTÜK'ten yayın iletim yetkisi alması gerekmektedir. Lisanslar 10 yıl süreyle geçerlidir.
- Anonim Şirket Yapısı: İnternet ortamından yayın lisansı alabilmek için kuruluşların Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre anonim şirket olarak kurulmuş olması şartı aranmaktadır. Bu, mevcut şahıs şirketleri veya limited şirketler için bir dönüşüm gerekliliği anlamına gelebilir.
- Mali Yükümlülükler ve Ücretler:
- Lisans Ücretleri: İnternet ortamından radyo yayını (İNTERNET-RD) için 10.000 TL, televizyon yayını (İNTERNET-TV) için 100.000 TL ve isteğe bağlı yayın hizmeti (İNTERNET-İBYH) için 100.000 TL lisans ücreti belirlenmiştir. Bu ücretler, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından her yıl ilan edilen yeniden değerleme oranı kadar artırılarak tahsil edilmektedir.
- Peşin Ödeme ve Taahhütname: Halihazırda internet ortamından yayın hizmeti sunan ve lisans başvurusunda bulunan kuruluşların, başvuru esnasında üç aya tekabül eden yayın lisans ücretini peşin ödemesi ve başvuru işlemlerini tamamlayacaklarına dair taahhütname sunması zorunludur. Başvuru sürecinin üç ay içinde tamamlanamaması halinde ilave üç aylık ücret ödenmesi gerekmektedir.
- Net Satışların Binde Beşi: Abone ve/veya kullanıcılara ücret karşılığında ve koşullu erişim yoluyla yayın hizmeti sunan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara, lisans ücretine ek olarak yıllık net satışlarının binde beşini izleyen yılın Nisan ayı sonuna kadar RTÜK'e ödeme yükümlülüğü getirilmiştir.
- Teminat Mektubu: Yönetmelik değişiklikleri ile bazı özel medya hizmet sağlayıcılar, platform işletmecileri ve altyapı işletmecileri için teminat mektubu şartları da getirilmiştir.
- Bilgi Bildirim Yükümlülükleri: Medya hizmet sağlayıcı kuruluşların künye, iletişim ve adres bilgileri ile kayıtlı elektronik posta adresini, izleyici temsilcisinin adını ve iletişim bilgilerini Üst Kurula bildirmeleri ve kurumsal internet sitelerinde yayınlamaları zorunlu hale gelmiştir. Kablolu yayın platform işletmecilerinin abone sayısını bildirme yükümlülüğünün tarihi "ocak ayının ilk haftası" olarak değiştirilmiştir.
- Yaptırımlar: Lisans olmaksızın yayın yaptığı tespit edilen veya yükümlülüklerini yerine getirmeyen kuruluşların yayın hizmetleri hakkında RTÜK'ün talebi üzerine sulh ceza hâkimi tarafından içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesine karar verilebilir. Ayrıca, 6112 sayılı Kanunun 33. maddesi uyarınca, yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü hakkında da yaptırımlar uygulanabilir.
Mali Müşavirlerin Yapması Gerekenler
Müvekkillerinizin bu yeni düzenlemelere uyum sağlaması ve olası cezai durumlarla karşılaşmaması için mali müşavirlerin proaktif bir rol üstlenmesi gerekmektedir. İşte yapılması gereken 5 önemli madde:
- Müvekkil Portföyünün Gözden Geçirilmesi: İnternet üzerinden yayıncılık faaliyeti gösteren tüm müvekkillerin belirlenmesi ve mevcut durumlarının (anonim şirket olup olmadıkları, yayın türleri vb.) analiz edilmesi.
- Yükümlülüklerin Detaylı Analizi ve Bilgilendirme: Her bir müvekkilin faaliyet alanına göre hangi lisans türüne ihtiyaç duyulduğu, ödenmesi gereken lisans ücretleri, teminat mektubu gerekliliği ve yıllık net satışlar üzerinden ödenecek binde beşlik pay gibi mali yükümlülüklerin detaylı olarak hesaplanması ve müvekkillerin bilgilendirilmesi.
- Anonim Şirket Dönüşüm Süreçlerine Destek: Anonim şirket statüsünde olmayan müvekkiller için Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak şirket türü değişikliği veya yeni şirket kuruluşu süreçlerinde hukuki danışmanlarla koordineli çalışarak mali süreçlerin yönetilmesi.
- Muhasebe ve Kayıt Sistemlerinin Güncellenmesi: Yeni lisans ücretleri, teminat mektubu kayıtları ve yıllık net satışlar üzerinden hesaplanacak binde beşlik pay gibi maliyetlerin muhasebe sistemlerine doğru bir şekilde işlenmesi ve takip edilmesi için gerekli altyapının oluşturulması.
- Sürekli Takip ve Danışmanlık: RTÜK mevzuatındaki olası yeni değişikliklerin ve güncellemelerin düzenli olarak takip edilmesi, müvekkillerin bilgi bildirim yükümlülükleri (künye bilgileri, abone sayıları vb.) konusunda zamanında uyarılması ve uyum süreçlerinde sürekli danışmanlık hizmeti sunulması.
Sonuç
RTÜK'ün internet yayıncılığına ilişkin yönetmelik değişiklikleri, sektörde faaliyet gösteren kuruluşlar için önemli bir dönüm noktasıdır. Bu düzenlemeler, yayıncılık faaliyetlerinin daha şeffaf ve denetlenebilir bir zemine oturtulmasını hedeflerken, aynı zamanda ilgili firmalara yeni mali ve idari sorumluluklar yüklemektedir. Mali müşavirler olarak, müvekkillerinizin bu karmaşık süreçte doğru adımları atmasını sağlamak, olası hukuki ve mali riskleri minimize etmek adına kritik bir role sahipsiniz. Proaktif bir yaklaşımla, müvekkillerinizin yasal uyumunu sağlamak ve iş sürekliliklerini desteklemek, mesleki sorumluluğunuzun önemli bir parçası olacaktır.