Danıştay’dan Kaydi Altında BSMV Kararı (2026)

Giriş

27 Haziran 2026 tarihli ve 33293 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Danıştay Yedinci Daire kararı (Esas No: 2026/1054, Karar No: 2026/1847), fiziki teslimat olmaksızın yapılan kaydi altın alım işlemlerinden kesilen banka ve sigorta muameleleri vergisine (BSMV) ilişkin önemli bir içtihadı ortaya koymaktadır. Karar, vergi mahkemelerinin görev alanına giren uyuşmazlıkların adli yargıya kaydırılamayacağını vurgulamış; aynı zamanda 2025 yılında yürürlüğe giren Cumhurbaşkanı Kararı’nın uygulanmasına ışık tutmuştur. Bu makalede, söz konusu Danıştay kararının içeriği, yürürlük ve yürütme hükümleri ile vergi ve muhasebe açısından doğurduğu sonuçlar ele alınacaktır.

Düzenlemenin İçeriği

Karara konu uyuşmazlık, bir vatandaşın banka nezdindeki altın hesabı üzerinden fiziki teslimat olmaksızın gerçekleştirdiği kaydi altın alım işlemi nedeniyle kesilen 97,96 TL tutarındaki BSMV’nin iptali ve iadesi istemidir. Süreç şu şekilde gelişmiştir:

• 21 Mayıs 2020: Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), 53703 sayılı işlemle Türkiye Bankalar Birliği’ne (TBB), fiziki teslimatsız altın satışlarının kambiyo işlemi sayılarak BSMV hesaplanması gerektiğini bildirmiştir.
• 28 Mart 2023: Danıştay Yedinci Dairesi (E:2020/1362, K:2023/1758), açık yasal düzenleme bulunmadığı gerekçesiyle bu işlemi iptal etmiştir.
• 8 Ağustos 2023: GİB, iptal kararı doğrultusunda TBB’ye bu tür işlemlerden BSMV kesilmemesi gerektiğini bildirmiştir.
• 13 Kasım 2024: Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu (E:2023/1206, K:2024/995) temyiz istemini reddederek iptal kararını kesinleştirmiştir.
• 15 Mart 2025: 32842 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 9595 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın 7. maddesiyle, kıymetli maden depo hesaplarında fiziki teslimat olmaksızın yapılan alım satım işlemlerinin kambiyo işlemi sayılacağı hükme bağlanmış ve 17 Mart 2025’ten itibaren uygulanmaya başlanmıştır.
• 2 Mayıs 2025: Davaya konu kaydi altın alımı yapılmış ve BSMV kesintisi gerçekleşmiştir.

İstanbul 14. Vergi Mahkemesi, 31/12/2025 tarihli kararıyla davayı incelemeksizin reddetmiş; gerekçe olarak, kesintinin dayanağı olan GİB işleminin Danıştay tarafından iptal edildiğini, bu nedenle ortada bir vergilendirme işlemi bulunmadığını, kesilen tutarın bankanın uhdesinde kaldığını ve uyuşmazlığın özel hukuk kapsamında adli yargıda çözülmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Danıştay Başsavcılığı ise bu kararı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına temyiz etmiştir.

Yürürlük ve Yürütme

Danıştay Yedinci Dairesi, oybirliğiyle verdiği kararda şu hususlara dikkat çekmiştir:

• Vergi mahkemesi, uyuşmazlık dönemini hatalı belirlemiştir. Mahkeme, kesintinin dayanağını 2023 yılındaki duruma göre değerlendirip “hukuki dayanak yok” sonucuna varmış; ancak davaya konu kesinti 2 Mayıs 2025 tarihinde yapılmıştır ve dayanağı, yeni yürürlüğe giren 9595 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın 7. maddesidir.
• Tahsil edilen tutar, sonuçta vergilendirmeyle ilgili bir idari işlemdir. Bu işlemin iptali ve iadesi istemi, vergi yargısının konusuna girmektedir.
• Uyuşmazlığın özel hukuk kapsamında adli yargıya bırakılması, Anayasa’nın 125. maddesinde yer alan idari işlemlerin yargı denetimine tabi olması ve hak arama özgürlüğü ilkeleriyle bağdaşmamaktadır.

Daire, İstanbul 14. Vergi Mahkemesi kararını, hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozmuştur. Bu tür bir bozma kararı, daha önce kesinleşmiş hükmün sonuçlarını ve tarafların hukukî durumunu değiştirmez; amaç, benzer davalarda mahkemelerin aynı hukukî yanlışı tekrarlamasını önlemek ve hukuk kurallarının ülke genelinde aynı şekilde uygulanmasını sağlamaktır.

Vergi ve Muhasebe Açısından

Karar, vergi ve muhasebe uygulamaları bakımından şu sonuçları doğurmaktadır:

• Vergi yargısının görev alanı: Kaydi altın alım-satım işlemlerinden yapılan BSMV kesintileri, idari bir işlem niteliğinde olduğundan, bu kesintilere karşı açılacak davalar vergi mahkemelerinde görülmelidir. Adli yargıya başvurulması usulden red sebebidir.
• Yasal dayanak: 9595 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın 7. maddesi, 17 Mart 2025 tarihinden itibaren fiziki teslimatsız altın işlemlerini kambiyo işlemi sayarak BSMV’ye tabi tutmuştur. Bu nedenle, 2025 Mart öncesi dönemler için kesinti yapılması hukuken mümkün değildir.
• Muhasebe kaydı: Bankalar, kaydi altın alım-satım işlemlerinde BSMV’yi hesaplamalı ve “BSMV Gideri” hesabına borç, “Ödenecek Vergi ve Fonlar” hesabına alacak kaydetmelidir. Kesinti yapıldığında ise “Ödenecek Vergi ve Fonlar” hesabı borçlandırılarak kapatılır. Mükellefler (hesap sahipleri) açısından kesinti, “Diğer Vergi ve Kesintiler” altında izlenebilir.
• KDV ve diğer vergiler: Kaydi altın işlemleri KDV’den istisnadır (KDV Kanunu Md. 17/4-g). BSMV ise %5 oranında uygulanmaktadır (6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu Md. 33).

Dikkat Edilecekler

Uygulamada dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır:

• Dava açma süresi: BSMV kesintisine karşı dava açmak isteyen mükellefler, kesintinin yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içinde vergi mahkemesine başvurmalıdır (2577 sayılı Kanun Md. 7).
• Kanun yararına temyiz: Bu karar, sadece benzer davalarda emsal teşkil eder; somut uyuşmazlığın taraflarının hukukî durumunu değiştirmez. Mükellefler, kendi dava dosyalarında bu karara dayanarak savunma yapabilir.
• 9595 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın kapsamı: Karar, kıymetli maden depo hesaplarındaki fiziki teslimatsız alım-satım işlemlerini kambiyo işlemi saymıştır. Fiziki teslimatın yapıldığı altın alım-satımları bu kapsamda değildir.
• GİB görüşleri: GİB’in 2020 tarihli işlemi iptal edilmiş olsa da, 2025’te yürürlüğe giren Cumhurbaşkanı Kararı sonrası GİB’in yeni bir görüş yayımlaması beklenebilir. Güncel mevzuat takibi önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaydi altın alımında BSMV kesintisi yapılabilir mi?

Evet, 17 Mart 2025 tarihinden itibaren 9595 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın 7. maddesi uyarınca, fiziki teslimat olmaksızın yapılan kaydi altın alım-satım işlemleri kambiyo işlemi sayıldığından, bu işlemler üzerinden %5 oranında BSMV hesaplanması ve kesilmesi gerekmektedir.

BSMV kesintisine karşı nerede dava açılmalıdır?

Danıştay kararı uyarınca, BSMV kesintisi idari bir işlem olduğu için bu kesintiye karşı açılacak davalar vergi mahkemelerinde görülmelidir. Adli yargıda (ticaret mahkemesi vb.) açılan davalar usulden reddedilecektir.

Kanun yararına bozma kararı ne anlama gelir?

Kanun yararına bozma, kesinleşmiş bir mahkeme kararının sonuçlarını değiştirmez; ancak benzer davalarda aynı hukukî hatanın tekrarlanmasını önlemek amacıyla verilir. Bu karar, tüm mahkemeler ve idare için bağlayıcı olmasa da emsal niteliğindedir.

2025 Mart öncesinde yapılan kaydi altın işlemlerinde BSMV iadesi talep edilebilir mi?

Evet. Danıştay Yedinci Dairesi’nin 2023 yılındaki iptal kararı ve 2024’te kesinleşmesi nedeniyle, 17 Mart 2025 öncesinde fiziki teslimatsız yapılan kaydi altın işlemlerinden kesilen BSMV’nin iadesi için vergi mahkemesinde dava açılabilir. İade talebinde zamanaşımı süresi (genellikle 5 yıl) dikkate alınmalıdır.

Sonuç

Danıştay Yedinci Dairesi’nin 27 Haziran 2026 tarihli kararı, kaydi altın alım-satım işlemlerinden kesilen BSMV’nin hukukî niteliğini netleştirmiş ve bu tür uyuşmazlıkların vergi yargısında çözülmesi gerektiğini vurgulamıştır. 9595 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile getirilen düzenleme, 17 Mart 2025’ten itibaren uygulanmakta olup, mükelleflerin ve bankaların bu tarihten sonraki işlemlerde BSMV yükümlülüklerini yerine getirmeleri zorunludur. Karar, aynı zamanda vergi mahkemelerinin görev alanına ilişkin önemli bir içtihat oluşturmuş; idari işlemlerin yargı denetiminin önemini bir kez daha ortaya koymuştur.

Detaylı mevzuat analizleri için Vergi Mevzuatı sayfamızı ziyaret edebilir, güncel araçlara Araçlar bölümümüzden ulaşabilirsiniz.